2. ÜNİTE: KOMÜNİTE VE POPÜLASYON EKOLOJİSİ
Biyoloji Dersi - Komünite ekolojisi, canlı topluluklarının yapısını ve dinamiklerini inceleyen bir bilim dalıdır.
Komünite Ekoloji ve Popülasyon Dinamiği
Canlı topluluklarının yapısı, etkileşimleri ve dinamikleri
Komünite Ekoloji
Komünite, belirli sınırlar içerisinde birbiri ile etkileşime girecek kadar yakın yaşayan, farklı türlerin oluşturduğu biyolojik yapıdır.
Komünitenin Yapısına Etki Eden Faktörler
- Simbiyotik etkileşimler
- Beslenme ilişkileri
- Barındırdığı tür çeşitliliği
Tür Çeşitliliğini Etkileyen Faktörler
- Rekabet
- Av-avcı ilişkisi
- İklim ve yaşam alanlarının bozulması
Ekosistem Türleri
Karasal Ekosistemler
Enleme ve büyük bölgesel iklim yapılarına bağlı dağılım
Sucul Ekosistemler
Deniz ve tatlı su (göl ve akarsu) ekosistemleri
Simbiyotik İlişkiler
Mutualizm (+ / +)
Her iki türün de fayda sağladığı ilişki
Örnek: Otçul memeliler ve selüloz sindiren bakteriler
Kommensalizm (+ / 0)
Bir tür fayda sağlar, diğeri etkilenmez
Örnek: Epifit bitkiler ve ağaçlar
Parazitizm (- / +)
Bir tür zarar görür, diğeri fayda sağlar
Örnek: Bağırsak kurtları ve insan
Amensalizm (- / 0)
Bir tür zarar görür, diğeri etkilenmez
Örnek: Büyük hayvanların otları ezmesi
Tür İçi ve Türler Arası Rekabet
Tür İçi Rekabet
Aynı türün bireyleri arasında sınırlı kaynaklar için meydana gelen mücadeledir.
Etkileri: Popülasyon yoğunluğunun artması, kaynak alımının azalması, hastalıklara dayanıklılığın azalması
Türler Arası Rekabet
İki veya daha fazla türün bireylerinin sınırlı kaynaklar için girdikleri mücadeledir.
Sonuçları: Kaynak paylaşımı, engelleme, türlerden birinin yok olması
Komünitelerdeki Süksesyon
Birincil Süksesyon
Yeni bir ortamda (volkanik patlama, buzul geri çekilmesi) canlılığın başlaması ve gelişmesi sürecidir.
Süreç: Likenler/yosunlar → otlar → bitkiler → hayvanlar
İkincil Süksesyon
Daha önce canlılık barındıran bir ortamda (yangın, sel) canlılığın yeniden kurulması sürecidir.
Özellik: Birincil süksesyondan daha hızlı gerçekleşir
Popülasyon Dinamiği
Popülasyon Yoğunluğu
Belirli bir zamanda birim alan ya da hacimdeki birey sayısıdır.
Ölçüm: Doğrudan sayım veya örnekleme teknikleri kullanılır
Popülasyon Dağılımı
Bir bölge içerisinde popülasyonu oluşturan bireylerin bulunduğu konumları ifade eder.
Tipleri: Kümeli, düzenli ve rastgele dağılım
Popülasyon Büyümesi
Üssel Büyüme
İdeal ve sınırsız habitatta J tipi büyüme eğrisi
Taşıma Kapasitesi
Belirli bir alanda yaşayabilen maksimum birey sayısı
Çevresel Direnç
Popülasyon büyümesini sınırlayan faktörler
Hayatta Kalma Eğrileri
Tip I Eğrisi
Genç ve ergin dönemde yüksek hayatta kalma oranı
Örnek: İnsan ve diğer memeliler
Tip II Eğrisi
Her yaşta yaklaşık aynı hayatta kalma oranı
Örnek: Kuşlar, bazı kemirgenler
Tip III Eğrisi
Yavru dönemde düşük, ergin dönemde yüksek hayatta kalma
Örnek: Bitkiler, böcekler, balıklar
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu ünitenin çalışma kağıdını indir PDF olarak tek sayfa özet halinde indir
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!