9.Sınıf Kimya 1.Dönem 2.Yazılı - Klasik
-
Dimitri Mendeleev'in periyodik tabloyu oluştururken hangi ilkeyi kullandığına dair açıklama yapınız.
-
Henry Moseley'in periyodik sistemdeki önemli katkısını açıklayınız.
-
Helyum, periyodik tabloda neden 8A grubunda bulunurken, son katmanında sadece 2 elektron bulunuyor?
-
Alüminyum (Al) elementinin periyodik tablodaki yeri nedir?
-
Soy gazların genel özellikleri nelerdir?
-
Lantanit ve aktinit serileri hangi grupta yer alır ve hangi elementleri içerirler?
-
Neden aynı grupta bulunan elementlerin iyonlaşma enerjileri aynı periyotta bulunan elementlere göre daha düşüktür?
-
Elektron ilgisi nedir ve genellikle ne tür bir olayı temsil eder?
-
Atom nedir ve temel birimleri nelerdir?
-
Atomların boyutları nedir ve neden optik mikroskoplarla görüntülenemezler?
-
Su molekülleri nasıl bir arada bulunur ve suyun fiziksel değişimi nedir?
-
Suyun hidrojen ve oksijeni ayrıştırmak için neden elektroliz kullanmamız gerekir?
-
Sodyum klorür (NaCl) bileşiği niçin oda koşullarında katı hâlde bulunur?
-
İyonik bileşiklerin örgü yapısının moleküllerden farkı nedir?
-
Bakır(II) oksit bileşiğinin formülünü yazın.
-
Demir(II) ve demir(III) iyonlarının birleştiği FeCl3 bileşiğinin adını yazın.
CEVAP ANAHTARI
- Dimitri Mendeleev, elementleri atom kütlelerine göre sıralayarak periyodik tabloyu oluşturmuştur. Bu sıralamada elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin düzenli olarak tekrarladığını gözlemlemiş ve bu temel prensibe dayanarak periyodik tabloyu tasarlamıştır.
- Henry Moseley, elementlerin atom numaralarını belirleyerek, fiziksel ve kimyasal özelliklerinin atom numarasına bağlı olduğunu kanıtlamıştır. Bu, elementlerin periyodik sistemde sıralanmasında atom numaralarının kullanılmasının doğru bir yaklaşım olduğunu gösterdi.
- Helyum, periyodik tabloda 8A grubunda bulunur, çünkü kimyasal özellikleri bakımından bu gruptaki diğer soy gazlara (noble gases) benzemektedir. Helyumun son katmanındaki 2 elektron, değerlik elektronlarıdır, ve bu elementin en dış katmanında bulunan elektronlar aynı gruptaki diğer elementlerle aynıdır. Bu nedenle helyum, 8A grubunda yer alır.
- Alüminyum (Al) elementinin periyodik tablodaki yeri, periyot numarası 3 ve grup numarası 13A olan bir element olarak belirlenir. Yani, Alüminyum 3. periyotta ve 13A grubunda yer alır.
- Soy gazların genel özellikleri şunlardır: Oda koşullarında gaz hâlindedirler ve atomik yapıdadırlar. Erime, kaynama noktaları ve yoğunlukları düşüktür. Kararlı yapıdadırlar ve bileşik oluşturmazlar (bazı özel koşullarda bazı bileşikleri oluşturabilirler).
- Lantanit ve aktinit serileri iç geçiş metalleri olarak bilinen B grubu elementlerindendir. Lantanit serisi, 57-71 atom numaralı elementleri içerirken, aktinit serisi 89-103 atom numaralı elementleri içerir.
- Aynı grupta bulunan elementler, aynı elektron dizilimine sahiptir ve değerlik elektronlarının sayısı aynıdır. Bu nedenle iyonlaşma enerjileri genellikle aynıdır. Ancak aynı periyotta bulunan elementler, aynı değerlik elektron sayısına sahip olmalarına rağmen, proton sayıları arttıkça iyonlaşma enerjileri artar.
- Elektron ilgisi, gaz halindeki nötr bir atomun elektron alarak negatif yüklü bir iyon oluşturması sırasındaki enerji değişimini temsil eder. Genellikle ekzotermik (ısı veren) bir olaydır, çünkü elektron alımı sırasında enerji açığa çıkar.
- Atom, bir elementin fiziksel ve kimyasal özelliklerini gösteren en küçük birimdir. Temel birimleri proton, nötron ve elektrondur.
- Atom çapı yaklaşık 10^-8 cm ve çekirdeğin çapı yaklaşık 10^-12 - 10^-13 cm kadardır. Atomların boyutları çok küçük olduğu için optik mikroskoplarla görüntülenemezler.
- Su molekülleri, milyarlarca su molekülü bir araya gelerek sıvı hâlde bulunurlar. Suyun fiziksel değişimi, suyun ısı alarak gaz hâline geçmesini ifade eder.
- Suyun hidrojen ve oksijeni ayrıştırmak için elektroliz kullanmamız gerekir çünkü bu işlem kimyasal bir değişimdir ve hidrojen ve oksijen arasındaki bağlar çok güçlüdür. Bu nedenle daha fazla enerji gereklidir.
- Sodyum klorür, oda koşullarında katı hâlde bulunur çünkü iyonik bağlar güçlü etkileşimlerdir ve bu nedenle sodyum ve klor iyonları düzenli bir kristal örgü yapısı oluşturarak katı hâlde bulunurlar.
- İyonik bileşiklerin örgü yapısı moleküllerden farklıdır çünkü iyonik bileşiklerde düzenli bir kristal örgü yapısı vardır ve en küçük birim birim hücredir. Moleküller ise tek bir molekül oluşturur ve bağımsızdır.
- CuO
- Demir(III) klorür