9.Sınıf · Soru: 16

Lise 9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 2.Dönem 1.Sınav

1 İndirilme Seviye: Orta 0 Teşekkür

İçeriği Sıkıştır

Sınav Analiz Raporu

Lise 9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 2.Dönem 1.Sınav sınavı, MEB öğretim programı kazanımları taranarak öğretmenlerimizin zümre kararlarına uygun şekilde hazırlanmıştır.

Soru Türü	Dağılım Bilgisi	Zorluk Seviyesi
Çoktan Seçmeli (Test)	16 Soru	Orta Seviye
Optik Form Desteği	Dahildir (Otomatik)	Sınıf Düzeyine Uygun

Sınav Kazanımları ve Öğrenim Çıktıları

TKMT1.1 - İlk Türk devletlerinde devlet yönetim anlayışını açıklar.
TKMT2.4 - Tanzimat sonrası Osmanlı toplumsal hayatında meydana gelen değişimleri analiz eder.
TKMT4.3.c - Osmanlı Devleti’nin klasik dönemindeki ekonomik yapısını açıklar.
TKMT4.4 - XVII. yüzyıl sonrası Osmanlı ekonomik yapısını kavrar.
TKMT4.4.b - XVII. yüzyıl sonrası Osmanlı ekonomik yapısını kavrar.
TKMT4.5 - Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki ekonomik yapı ve yaklaşımları kavrar.
TKMT4.5.a - Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki ekonomik yapı ve yaklaşımları kavrar.
TKMT5.4 - Tanzimat sonrasında Osmanlı eğitim sisteminde meydana gelen gelişmeleri kavrar.
TKMT5.5 - Cumhuriyet Dönemi’nde eğitim ve bilim alanında gerçekleşen gelişmeleri analiz eder.

Uygulama Rehberi

Sınav Süresi: 40 Dakika önerilir.
Değerlendirme: Her soru eşit puan değerindedir.
Kopya Önlemi: Çoklu kitapçık (A-B Grubu) desteği önerilir.
Yazdırma Önerisi: Çıktıları doğrudan A4 kağıdına alabilirsiniz.

Ünite Özetleri

Özet bulunmuyor.

Çalışma Kağıtları

9. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi - 7. ÜNİTE TÜRKLERDE SPOR Çalışma Kağıdı 9. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi - 5. ÜNİTE TÜRKLERDE EĞİTİM VE BİLİM Çalışma Kağıdı 9. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi - 6. ÜNİTE TÜRKLERDE SANAT Çalışma Kağıdı

Günlük Planlar

1. Hafta 2. Hafta 3. Hafta

Benzer Sınavlar

9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 2.Dönem Başı sınava Hazırlık Test 2 Lise 9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 2.Dönem 1.Sınav 9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 2.Dönem 1.Yazılıya Hazırlık Test 1

Sınav Hakkındaki Düşünceleriniz

mebsinavlari.com

Lise 9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 2.Dönem 1.Sınav

Adı-Soyadı: _____________

Sınıf: _____________

Puan: _____________

1869 yılında yayımlanan Maarif-i Umumiye Nizamnamesi, Osmanlı eğitim sistemini merkezi bir yapıya kavuşturmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu nizamname ile eğitim kurumları, birbirini takip eden üç ana basamak şeklinde düzenlenmiştir.
Sistemde ilköğretim seviyesinde Mekteb-i İptidaî ve Mekteb-i Rüştiye; ortaöğretim seviyesinde Mekteb-i İdadîye ve Mekteb-i Sultaniye; yükseköğretim seviyesinde ise Dârülfünun yer almıştır. Nizamname, eğitimin her kademesini kendi içinde tanımlayarak kurumsallaşmayı hedeflemiştir.

Verilen bilgilere göre, 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile belirlenen eğitim basamaklarını ve bu basamaklarda yer alan kurumları sıralayınız.

19. yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti'nde eğitim sistemini modernleştirmek amacıyla yeni bir okul türü olan rüştiyeler kurulmuştur.
Bu okullar, geleneksel sıbyan mektepleri ile yükseköğretim kurumları arasında bir köprü görevi görerek ortaöğretim ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanmıştır.
Dönemin eğitim reformları kapsamında, bu okulların toplumsal hayata daha geniş bir katılım sağlaması hedeflenmiştir.
Bu doğrultuda rüştiyelerin öğrenci kabul politikalarında esnekliğe gidilerek kız ve erkek öğrencilerin eğitim alabileceği, hatta bazı bölgelerde karma eğitim veren kurumlar oluşturulmuştur.
Bu düzenleme, dönemin eğitim anlayışında önemli bir kırılma noktası oluşturmuştur.

Verilen bilgilere göre, Tanzimat Dönemi'nde açılan rüştiyelerin iki temel özelliğini yazınız.

XIX. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı Devleti, modernleşme çabaları kapsamında eğitim sistemini merkezi bir yapıya kavuşturmayı hedeflemiştir.
Bu dönemde eğitim faaliyetlerinin daha düzenli yürütülmesi amacıyla her öğretim kademesi için ayrı genel müdürlükler ve denetim mekanizması olarak müfettişlikler kurulmuştur.
Devlet, eğitimin yaygınlaşması adına ilköğretimi anayasal bir zorunluluk haline getirerek okullaşma oranını artırmayı amaçlamıştır.
Ayrıca toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda kız çocuklarının eğitimine yönelik kız idadîleri açılmış ve özel gereksinimli bireylerin topluma kazandırılması için eğitim hizmetleri başlatılmıştır.
Bu düzenlemeler, devletin eğitim politikalarını standartlaştırma ve toplumun farklı kesimlerini eğitim sürecine dahil etme gayretinin bir yansımasıdır.

Verilen bilgilere göre, Sultan II. Abdülhamit Dönemi'nde eğitim alanında gerçekleştirilen üç yeniliği yazınız.

Eğitimde süreklilik, bir devletin geçmişte kurduğu kurumların ve geliştirdiği yöntemlerin, yeni dönemdeki uygulamalara temel teşkil etmesidir. Sultan II. Abdülhamit Dönemi'nde, devletin merkezileşmesini sağlamak ve nitelikli bürokrat yetiştirmek amacıyla Mülkiye, Harbiye ve Sanayi-i Nefise gibi modern okullar yaygınlaştırılmış; eğitim müfredatı pozitif bilimler ekseninde yeniden düzenlenmiştir.
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte ise Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birlik sağlanmış, modern ve laik bir eğitim sistemi hedeflenmiştir. Bu süreçte, Osmanlı'nın son döneminde yetişen eğitimli kadrolar ve kurulan okulların altyapısı, yeni devletin eğitim hamlelerinde bir basamak görevi görmüştür. Örneğin, Osmanlı'dan devralınan okul binaları ve öğretmen kadroları, Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki eğitim seferberliğinde doğrudan kullanılmıştır.

Verilen bilgilere göre, Sultan II. Abdülhamit Dönemi'nde eğitim alanında atılan adımların Cumhuriyet Dönemi'ndeki eğitim yeniliklerine sağladığı 2 somut katkıyı yazınız.

Osmanlı Devleti'nde eğitim sistemi, Tanzimat sonrası dönemde toplumsal çeşitliliğin bir yansıması olarak farklı okul türlerinin açılmasıyla dönüşüm geçirmiştir.
Azınlık okulları, gayrimüslim tebaanın kendi dillerinde eğitim alması için kurulan ve yerel topluluklarca yönetilen kurumlardır.
Yabancı okullar ise misyonerlik faaliyetleri veya yabancı devletlerin kültürel nüfuz kurma çabalarıyla açılan, doğrudan yabancı devletlerin denetimindeki kurumlardır.
1897 yılı verilerine göre Osmanlı topraklarında 6.473 adet azınlık okulu faaliyet gösterirken, aynı dönemde yabancı devletler tarafından işletilen okul sayısı 384 olarak kaydedilmiştir.
Bu veriler, imparatorluk bünyesindeki eğitim kurumlarının nicel dağılımının, devletin demografik yapısı ve dış politikadaki etkileşimleriyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir.

Verilen bilgilere göre 1897 yılında Osmanlı Devleti'nde faaliyet gösteren azınlık okulları ile yabancı okulların sayısal verilerini karşılaştırarak aralarındaki farkın temel nedenini metinden yola çıkarak yazınız.

Tarih dersi için bir sunum hazırlayan Zeynep, arşiv belgelerini incelerken şu iki önemli gelişmeye rastlar:
1921 yılında, Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde, cephedeki zorlu şartlara rağmen Ankara'da toplanan Maarif Kongresi'nde, eğitimin millî ve bağımsız bir temelde yeniden yapılandırılması kararlaştırılmıştır.
Diğer taraftan, 1928 yılında gerçekleşen Harf İnkılabı sürecinde, Mustafa Kemal Atatürk'ün bizzat kara tahta başına geçerek yeni harfleri halka öğretmesi ve bu süreçte Başöğretmen unvanını alması, eğitimin toplumsallaşması adına atılmış bir adım olarak kayıtlara geçmiştir.
Zeynep, bu iki olayın Atatürk'ün eğitim anlayışındaki farklı uygulama alanlarını yansıttığını fark eder.

Buna göre, metinde yer alan iki gelişmenin Mustafa Kemal Atatürk'ün eğitim ve bilime verdiği önemi hangi yönlerden gösterdiğini sıralayınız.

9. sınıf öğrencisi Elif, 'Cumhuriyet Dönemi Eğitim Tarihi' konulu ödevi için büyükbabasının anılarını dinlemektedir.
Büyükbabası, 1920'li yılların sonunda küçük bir kasabada yaşadığını ve o dönemde eğitimde büyük bir seferberlik başlatıldığını anlatır.
Büyükbabası, 'O yıllarda kasabamızda sadece ilkokul vardı, ancak devletin yeni politikasıyla ortaokul binası inşa edildi ve eğitim imkânları genişletildi.' der.
Ayrıca büyükbabası, 'Eskiden kız ve erkek çocuklar ayrı okullarda okurken, o dönemde yapılan düzenlemeyle kasabamızdaki ortaokulda kız ve erkek öğrencilerin aynı sınıflarda eğitim görmeye başladığını hatırlıyorum.' diyerek sözlerini tamamlar.

Buna göre Cumhuriyet'in ilk yıllarında ortaöğretim alanında gerçekleştirilen iki temel çalışmayı yazınız.

Bir tarih araştırmacısı, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki eğitim hamlelerini incelerken şu notlara ulaşmıştır:
'1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birlik sağlanmıştır. Bu süreçten sonra sanayileşme hedefleri doğrultusunda mesleki eğitime odaklanılmıştır. Özellikle ticaretin geliştirilmesi için akşam ticaret okulları faaliyete geçirilmiştir. Aynı dönemde kadınların toplumsal ve ekonomik hayata daha aktif katılımını sağlamak amacıyla, mevcut kız sanat okullarının müfredatı ve isimleri yeniden düzenlenerek Kız Enstitüsü yapısına dönüştürülmüştür. Bu kurumlar, ülkenin ihtiyaç duyduğu teknik eleman açığını kapatmak için stratejik birer merkez olarak konumlandırılmıştır.'

Verilen bilgilere göre, Atatürk Dönemi'nde mesleki ve teknik eğitim alanında gerçekleştirilen iki kurumsal düzenlemeyi yazınız.

Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde toprakların büyük bir kısmı Tımar Sistemi ile yönetilmekteydi. Bu sistemde toprağı işleyen köylüden alınan vergiler, bölgedeki askerlerin ve memurların maaşlarının karşılanmasında kullanılıyordu. Ancak XVII. yüzyıldan itibaren yaşanan uzun süren savaşlar, ateşli silahların yaygınlaşması ve ordunun modernizasyon ihtiyacı, devletin nakit para ihtiyacını önemli ölçüde artırdı. Ayrıca, tımar sisteminin işleyişinde meydana gelen bozulmalar, devletin merkezden vergi toplama kapasitesini zorlaştırdı. Bu gelişmeler sonucunda devlet, belirli bölgelerin vergi toplama hakkını açık artırma yoluyla kişilere devrettiği İltizam Sistemi'ni yaygınlaştırdı. İltizamı alan kişiye 'mültezim' adı verilirken, mültezimler topladıkları verginin bir kısmını peşin olarak hazineye aktarmakla yükümlü kılındı.

Verilen bilgilere göre, Osmanlı Devleti'nin İltizam Sistemi'ne geçiş yapmasının temel nedenlerini ve bu sistemle ulaşılmak istenen temel amacı maddeler halinde yazınız.

Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyıldan itibaren nakit para ihtiyacını karşılamak amacıyla malikâne sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Bu sistemde, devletin vergi toplama hakkı, belirli bir bedel karşılığında şahıslara ömür boyu devredilmiştir. Malikâne sahibi olan kişiler, bölgelerindeki vergi kaynaklarını yönetme yetkisini ellerinde bulundurmuşlardır. Zamanla bu kişiler, bulundukları bölgelerde devlet adına vergi toplayan, asker besleyen ve yerel halk üzerinde nüfuz kuran ayan adı verilen güçlü bir zümreye dönüşmüşlerdir. Devletin merkezî otoritesinin zayıfladığı dönemlerde, bu ayanlar kendi bölgelerinde devletten bağımsız hareket edebilecek kadar güç kazanmışlardır.

Verilen bilgilere göre malikâne sisteminin ayanların güçlenmesine olan etkisini yazınız.

XVII. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti'nde bütçe açıklarını kapatmak için tedavüldeki paranın içindeki değerli maden oranının düşürülmesi işlemine tağşiş denilmiştir.
Bu uygulama sonucunda piyasadaki paranın alım gücü azalmış ve enflasyon yükselmiştir.
Devlet, maaş ödemelerini bu değeri düşürülmüş paralarla yapmaya başlamıştır.
Maaşlarını düşük ayarlı paralarla alan Yeniçeriler, bu durumun gelirlerini reel olarak azalttığını belirterek saraya karşı tepki göstermiş ve ayaklanmışlardır.

Verilen bilgilere göre tağşiş uygulamasının Yeniçeriler üzerindeki olumsuz etkilerini maddeler halinde yazınız.

19. yüzyılın ortalarında İstanbul'da ticaret yapan bir tüccar olan Ahmet Efendi, elindeki farklı ayar ve ağırlıktaki gümüş paraların ticari işlemlerde büyük bir belirsizlik yarattığından şikâyetçidir.
Ahmet Efendi, bir gün dükkânına gelen müşterisinin ödeme yapmak için kullandığı paraların değerinin, piyasadaki diğer paralarla uyuşmadığını fark eder.
Bu karmaşa, tüccarların fiyat belirlemesini zorlaştırmakta ve ticari güveni zedelemektedir.
Devlet, bu sorunu çözmek için 1844 yılında tashih-i ayar (ayar düzeltme) düzenlemesine gitmiştir.
Bu düzenlemeyle birlikte, piyasadaki karmaşık para birimleri yerine standart bir sisteme geçilmesi hedeflenmiştir.
Düzenleme sonucunda; bir gram saf gümüşü olan birim, yirmi kuruş değerindeki gümüş para ve yüz gümüş kuruş değerindeki altın para şeklinde yeni bir hiyerarşi oluşturulmuştur.
Ahmet Efendi, bu reform sayesinde artık ticaretini daha öngörülebilir bir para sistemi üzerinden yürütebileceğini anlamıştır.

Verilen bilgilere göre, 1844 yılında yapılan tashih-i ayar düzenlemesinin ticari hayattaki belirsizliği gidermek için getirdiği üç temel para birimini ve bunların birbirine olan değer ilişkisini sıralayınız.

Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde, 1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde dönemin ekonomi politikaları tartışılmaktadır.
Kongreye katılan bir delege, yabancı sermayeli demiryolu işletmelerinin ülkenin stratejik noktalarını kontrol ettiğini ve bu durumun siyasi kararlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirtmiştir.
Bir başka konuşmacı ise Osmanlı döneminden kalan kapitülasyonların yerli üreticiyi rekabet edemez hale getirdiğini ifade etmiştir.
Kongre sonunda alınan kararlarda, yerli malı kullanımının teşvik edilmesi, millî bankaların kurulması ve özel girişimciliğin desteklenmesi temel hedefler olarak belirlenmiştir.
Bu kararların temelinde, siyasi bağımsızlığın ancak ekonomik bağımsızlık ile taçlandırılabileceği fikri yatmaktadır.

Verilen bilgilere göre, Atatürk'ün ekonomik bağımsızlık anlayışını gerçekleştirmek için atılması gereken adımları yazınız.

İktisat politikası, bir devletin kaynaklarını verimli kullanarak ekonomik bağımsızlığını koruması ve toplumsal refahı artırması amacıyla belirlediği ilkeler bütünüdür.
1923 yılında toplanan Türkiye İktisat Kongresi'nde kabul edilen Misak-ı İktisadi (Ekonomi Yemini), bu politikaların temelini oluşturmuştur. Bu metin; yerli malı kullanımının özendirilmesi, ham maddesi yurt içinde olan ürünlerin seçilmesi ve girişimciliğin desteklenmesi gibi temel ilkeleri içerir.
Günümüzde bir işletmenin veya bireyin yerli kaynaklara yönelmesi, bu tarihsel ilkelerin modern bir yansıması olarak kabul edilebilir.

Buna göre, 1923 Türkiye İktisat Kongresi'nde benimsenen Misak-ı İktisadi ilkelerine uygun olarak, günümüzde uygulanabilecek üç ekonomik davranışı yazınız.

Zeynep, okul gezisi kapsamında Türk Tarih Müzesi'ni ziyaret ederken, farklı dönemlere ait devlet yönetimini anlatan bir sergi panosunun önünde durur. Panoda, İlk Türk devletlerinden günümüze kadar yönetim anlayışının nasıl şekillendiğine dair temel bilgiler yer almaktadır. Zeynep, sergilenen belgeleri ve açıklamaları okurken, bazı yönetim geleneklerinin yüzyıllar boyunca korunduğunu, bazılarının ise toplumsal ihtiyaçlara göre tamamen değiştiğini fark eder. Bu durum karşısında Zeynep, öğrendiği bilgileri zihninde sınıflandırmak ve tarihsel bir karşılaştırma yapmak için bir çalışma kağıdı hazırlar.
Müze panosunda yer alan bilgiler şöyledir: İlk Türk devletlerinde hükümdarlık yetkisi Tanrı'dan alınan 'kut' ile meşrulaşmıştır. İslamiyet'in kabulüyle birlikte hükümdarlar halifeden onay alma geleneğini başlatmıştır. Osmanlı'da Divan-ı Hümayun danışma organı niteliğindedir. Cumhuriyet ile egemenlik millete geçmiştir. İlk Türk devletlerinde yönetim yazılı anayasalara değil, töreye dayanır. Osmanlı'da veraset sistemi taht kavgalarını engellemek için sürekli güncellenmiştir. Hükümdarın halkı koruma görevi (sosyal devlet) tarih boyunca sürmüştür. Cumhuriyet, demokratikleşme sürecini hızlandırmıştır. İlk Türk devletlerinde teşkilat yapısı göçebe yaşamla uyumludur. Osmanlı hukuk sistemi sadece padişahın keyfi kararlarıyla değil, şer'i ve örfi hukukla şekillenmiştir.

Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y koyunuz.
(......) İlk Türk devletlerinde hükümdarlık yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılan kut anlayışı, yönetimde meşruiyetin temelidir.
(......) İslamiyet'in kabulünden sonra Türk devletlerinde hükümdarlar, halifeden onay alarak yönetimdeki otoritelerini güçlendirmişlerdir.
(......) Osmanlı Devleti'nde padişahlar, devlet işlerini görüşmek üzere kurulan Divan-ı Hümayun'da son sözü söyleyen tek yetkili mercidir.
(......) Cumhuriyetin ilanı ile birlikte egemenliğin kaynağı kişilerden alınarak millete devredilmiştir.
(......) İlk Türk devletlerinde devlet yönetimi, yazılı anayasalara dayalı olarak yürütülmüştür.
(......) Osmanlı Devleti'nde merkezi otoriteyi korumak amacıyla uygulanan veraset sistemi, taht kavgalarını tamamen ortadan kaldırmıştır.
(......) Türk devlet geleneğinde devletin başında bulunan hükümdarın halkın refahını sağlama görevi, İslamiyet öncesinden günümüze kadar süregelen bir sorumluluktur.
(......) Yeni Türk devletinde yönetim anlayışında meydana gelen değişim, siyasi açıdan demokratikleşme sürecini hızlandırmıştır.
(......) İlk Türk devletlerinde devlet teşkilatı, sadece yerleşik hayata geçildikten sonra oluşturulmuştur.
(......) Osmanlı Devleti'nde hukuk sistemi, sadece padişahın kişisel kararlarıyla şekillenmiştir.

Tarih Kulübü öğrencisi Emirhan, okul gezisi kapsamında gittiği müzede, Göktürk dönemine ait olduğu tahmin edilen eski bir yönetim notları taslağı bulmuştur. Bu metin, devletin işleyişine dair temel ilkeleri ve yöneticilerin görevlerini içeren bir belge niteliğindedir. Emirhan, bu belgedeki ifadeleri inceleyerek Türk devlet geleneğinin temel taşlarını ve yönetim anlayışını çözümlemeye çalışmaktadır. Belgede yer alan ifadeler, devletin meşruiyet kaynağı, hukuk sistemi ve yönetim biçimi hakkında ipuçları sunmaktadır.

Emirhan'ın incelediği belgedeki kavramları, devlet yönetimindeki işlevleriyle eşleştiriniz.

A SÜTUNU	B SÜTUNU
1. Kut	A. Hükümdara devlet yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılması.
2. Kurultay	B. Devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclis.
3. Töre	C. Türk devletlerinde yazısız hukuk kuralları bütünü.
4. Hakan	D. Devleti yöneten, orduya komuta eden ve adaleti sağlayan en üst yönetici.
5. İkili Teşkilat	E. Ülkenin doğu ve batı olarak iki idari bölgeye ayrılarak yönetilmesi.
-	F. Halkın devlet yönetimine doğrudan katıldığı seçim sistemi.
-	G. Devletin dış işlerinden sorumlu olan diplomatik görevli.

Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Dersi öğretmeni .........., başarılar dilerim.