Ortaokul 5.Sınıf TDB 2.Dönem 1.Sınav
-
Doğru sözlü olmanın bir kişinin yaşantısına katkıları nelerdir? Üç tane örnek veriniz.
-
Kur'an'da doğru sözlü olmanın önemiyle ilgili hangi ayetler bulunmaktadır? Açıklayınız.
-
Ahilik duasında hangi konulardan Allah'a (c.c.) sığınılır? Üç tane örnek veriniz.
-
Namaz ibadeti neden önemlidir? Açıklayınız.
-
Namazın cemaatle kılınmasının önemi nedir? Açıklayınız.
-
Cemaatle namaz kılmanın en önemli yönlerinden biri nedir? Açıklayınız.
-
"Mallarında (yardım) isteyen ve (iffetinden dolayı isteyemeyip) mahrum olanlar için bir hak vardır." ayeti neyi ifade eder? Açıklayınız.
-
İyiliği emreden ve kötülükten sakındıran kişi nasıl olmalıdır? Açıklayınız.
-
Kur'an-ı Kerim'de cimrilik hakkında ne tür ifadeler yer almaktadır? Açıklayınız.
-
İsrafın sosyal yardımlaşma ve dayanışma üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir? Açıklayınız.
-
"Cömertlik" kavramını, israf ve cimrilik ile karşılaştırarak açıklayınız.
-
"El-Bâsit" isminin anlamını açıklayınız ve bu ismin Kur’an’da geçtiği ayetlerden bir örnek veriniz.
-
"El-Mâni'" olan Allah'ın (c.c.) bu isminin tecellisi olarak bizlere düşen sorumluluklar nelerdir? Üç tane örnek veriniz.
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) koyunuz.
1. (.....) Ahilik teşkilatı sadece ticari işleri düzenlemiştir.
2. (.....) Ahi duası, darlıktan, bereketsizlikten ve kul hakkına girmekten korunmayı içerir.
3. (.....) Müminler, günde beş kez Allah'a yönelerek sadece O'ndan yardım beklerler.
4. (.....) Yusuf Has Hacib'e göre doğru insanın dışı içi gibi, içi dışı gibi olmalıdır.
5. (.....) Peygamber Efendimiz, namaz kılarken ayakları şişinceye kadar namaz kılmamıştır.
6. (.....) Namaz, bütün peygamberlerin hayatları boyunca ve Allah'ın bütün ümmetlere emrettiği bir ibadettir.
7. (.....) Namazda huşu, Allah'a duyulan saygının bir gereği olarak sükunet ve vakar içinde olmaktır.
8. (.....) Peygamber Efendimiz, namazda dikkati dağıtan şeylerle uğraşmanın uygun olduğunu ifade etmiştir.
9. (.....) Peygamber Efendimiz, nafile namazlar içerisinde en çok öğle namazının sünnetine önem vermiştir.
10. (.....) Namaz, müminler için günahlardan arınma vesilesidir.
-
Aşağıda verilen israf türlerini uygun çözüm önerileriyle eşleştirin.
a. Zaman israfı
b. Para israfı
c. Yemek israfı
d. Kağıt israfı
e. Ekmek israfı
1. (.....) Gereksiz harcamalardan kaçınmak, bütçe yapmak ve ihtiyaçları önceliklendirmek.
2. (.....) Tüketeceğimiz kadar yemek hazırlamak, artan yemekleri değerlendirmek ve yiyecekleri çöpe atmamak.
3. (.....) Gereksiz yere kağıt tüketimini azaltmak, geri dönüştürülmüş kağıtları kullanmak ve dijital ortamları tercih etmek.
4. (.....) Planlı ve programlı olmak, öncelik sırasına göre işleri yapmak ve boş zamanları verimli değerlendirmek
5. (.....) Yiyeceğimiz kadar ekmek almak, bayatlayan ekmekleri değerlendirmek ve israf etmemek.
-
Aşağıdaki davranışları israf veya cimrilik olarak sınıflandırın.
a. (.....) Gereksiz yere odanın ışığını açık bırakmak
b. (.....) İhtiyacı olduğu halde yeni kıyafet almamak
c. (.....) Yiyeceği çöpe atmak
d. (.....) Okul malzemelerini gereksiz kullanmak
e. (.....) İhtiyaç sahiplerine yardım etmekten kaçınmak
1. (.....) İsraf
2. (.....) Cimrilik
CEVAP ANAHTARI
- Doğru sözlü olmanın kişinin yaşantısına katkıları şunlardır: 1. Güvenilirlik: Doğru sözlü kişiler toplumda güvenilir olarak tanınır ve insanlar onlara inanır. 2. İtibar ve Saygınlık: Doğruluk, insanların saygı duyduğu bir özelliktir ve kişinin itibarını artırır. 3. Vicdan Rahatlığı: Dürüst olmak, kişinin iç huzur bulmasına ve vicdanen rahat olmasına yardımcı olur.
- Kur'an'da doğru sözlü olmanın önemiyle ilgili iki önemli ayet bulunmaktadır: 1. Hud Suresi 112. ayet: "...Emrolunduğun gibi dosdoğru ol!..." Bu ayet, müminlere doğrudan doğruya bir hayat sürmelerini emreder. 2. Ahzab Suresi 70-71. ayetler: "Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve doğru söz söyleyin ki Allah sizin işlerinizi düzeltsin ve günahlarınızı bağışlasın. Kim Allah’a ve Resulüne itaat ederse muhakkak büyük bir başarıya ulaşmıştır." Bu ayetler, doğru sözlü olmanın Allah katında değerini ve müminlere kazandırdığı başarıyı vurgular.
- Ahilik duasında darlıktan, bereketsizlikten ve aldanmaktan Allah'a (c.c.) sığınılır.
- Namaz ibadeti, Allah'a (c.c.) kulluğun en önemli göstergelerinden biridir. Müminler namazla Allah'a (c.c.) şükreder, O'ndan yardım dilerler ve huzur bulurlar.
- Peygamber Efendimiz (s.a.v.) namazı cemaatle kılmanın daha çok sevap kazandıracağını bildirmiştir.
- Cemaatle namaz kılmanın en önemli yönlerinden biri, müminlerin hep birlikte saf tutmasıdır.
- Bu ayet, zenginlerin mallarında yoksulların ve muhtaçların hakkı olduğunu vurgular. İhtiyaç içinde olanların (hem isteyenlerin hem de istemekten çekinenlerin) bu hakka sahip olduğunu belirtir.
- İyiliği emreden ve kötülükten sakındıran kişi, öncelikle toplumda saygın, güvenilir ve iyi olarak kabul edilen bir insan olmalıdır. Tatlı dilli, merhametli ve yapıcı bir üslupla yaklaşmalıdır. Kendi söylediklerine aykırı davranışlardan kaçınmalı ve ilk önce kendini düzeltmelidir.
- Kur'an-ı Kerim'de cimrilik, kötü huylardan biri olarak zikredilir ve cimriliğin insanı kurtuluşa ulaşmaktan alıkoyacağı belirtilir. Ayrıca, cimriliğin kendini beğenmiş ve kibirli insanların özelliği olduğu ifade edilir ve cimrilerin Allah tarafından sevilmediği vurgulanır.
- İsraf, İslam'ın emrettiği zekât, sadaka ve infak ile oluşması hedeflenen sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı ortadan kaldırır. Sınırsız harcama isteği, lüks ve aşırı tüketim alışkanlığı da israfın nedenleri arasında yer almaktadır.
- Cömertlik, sahip olunan imkanları ihtiyaç sahipleriyle Allah rızası için paylaşmaktır. İsraf, kaynakları gereksiz yere harcamakken; cimrilik, ihtiyaç duyulanları esirgemektir. Cömertlik ise bu iki uç davranışın ortasında yer alan, dengeli ve erdemli bir tutumdur.
- El-Bâsit, Allah'ın kullarına rızkı bol bol veren, cömertçe ikram eden, güç ve imkanları genişleten anlamlarına gelir. Kur'an'da geçen bir ayet örneği: "Allah, onda geniş yollar edinip dolaşabilesiniz diye yeryüzünü sizin için yaymıştır." (Nuh Suresi, 19-20)
- "El-Mâni’” olan Allah'ın bu isminin tecellisi olarak bizlere düşen bazı sorumluluklar şunlardır: Adaletsizliğe engel olmaya çalışmak, haksızlığa karşı durmak, israfa karşı çıkmak, yalana ve cimriliğe engel olmak.
- 1. (Y) 2. (D) 3. (D) 4. (D) 5. (Y) 6. (D) 7. (D) 8. (Y) 9. (Y) 10. (D)
- 1.b, 2.c, 3.d, 4.a, 5.e
- 1.a, 1.c, 1.d, 2.b, 2.e