Lise 9.Sınıf Kuran-ı Kerim 2.Dönem 1.Sınav
-
Tecvid nedir? Tanımını yapınız ve amacını açıklayınız.
-
Kur'an'ın tertil üzere okunması ne anlama gelir? Hz. Ali'nin (r.a) bu konudaki açıklamasını belirtiniz.
-
Lâzımî sükûn nedir? Bir örnek veriniz.
-
Gizli (mukadder) med harfleri ne demektir? Örneklerle açıklayınız.
-
Medd-i Ârız neye denir? Okuyuş hızına göre uzatma miktarları nasıl değişir?
-
Medd-i Lâzım'ı tanımlayınız ve çeşitlerinden ikisini örnek vererek açıklayınız.
-
İdgam-ı Misleyn Mea'l-Gunne nedir? Açıklayınız ve bir örnek veriniz.*
-
İdgam-ı Mütecaniseyn'i tanımlayınız ve mahreçleri bir, sıfatları farklı olan harf gruplarına üç örnek veriniz.*
-
İhfa-i Şefevî nedir? Açıklayınız ve bir örnek veriniz.*
-
Kalkale nedir? Tanımlayınız ve kalkale harflerini yazınız.*
-
Lafzatullah'taki lam harfi ne demektir? ve hangi durumlarda kalın okunur? Örneklerle açıklayınız.
-
Sekte nedir? Kur'an-ı Kerim'de sekte yapılan yerlerden birini örnekle açıklayınız.
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına D, yanlış olanların başına Y koyunuz.
1. (.....) Tecvid, sözlükte bir şeyi güzel yapmak ve süslemek anlamına gelir.
2. (.....) Tecvid ilminin amacı, Kur'an'ı olabildiğince hızlı okumaktır.
3. (.....) Kur'an, "tertil" üzere indirilmiştir.
4. (.....) Tecvid ilmi sadece teorik bilgilerden oluşur, pratik uygulaması yoktur.
5. (.....) "Fem-i muhsin", Kur'an'ı yanlış ve hatalı okuyan kişilere denir.
6. (.....) Med harfleri elif, be ve te'dir.
7. (.....) Med sebebi olarak hemze ve sükûn bulunmaktadır.
8. (.....) Bir harfin uzatılarak okunmasını sağlayan harflere "med harfleri" denir.
9. (.....) Tecvid kurallarını uygulayan kişi, Kur'an'ı doğru bir şekilde okuyarak hatalı okumalardan korunmuş olur.
10. (.....) Tecvid öğreniminde öğreticiye (Fem-i Muhsin) ihtiyaç yoktur.
-
Aşağıda verilen tanımları eşleştirin:
a. Kur'an'ı güzel okuma kurallarını içeren ilim
b. Kur'an harflerinin mahreç ve sıfatlarını ele alma
c. Kur'an'ı tane tane, harflerin hakkını vererek okuma
d. Kur'an'ın indirildiği şekilde okunmasını sağlama
e. Kur'an okuyuşunda ahenk meydana getirme
f. Harflerin uzatılarak okunması
g. Bir harfin uzatılmasını sağlayan harfler
h. Hemze ve sükûn
ı. Hem durulduğunda hem geçildiğinde var olan sükûn
i. Kur'an'ı doğru ve güzel okuyan usta okuyucu
1. (.....) Tecvid
2. (.....) Tertil
3. (.....) Med
4. (.....) Med Harfleri
5. (.....) Med Sebebi
6. (.....) Tecvid İlminin Amacı
7. (.....) Tecvidin Tanımı
8. (.....) Fem-i Muhsin
9. (.....) Lâzımî Sükûn
10. (.....) Kur'an Okuyuşunda Ahenk
CEVAP ANAHTARI
- Tecvid, sözlükte bir şeyi güzel yapmak ve süslemek anlamına gelir. Terim olarak ise Kur'an-ı Kerim'i doğru ve güzel okuma kurallarını içeren bir ilimdir. Amacı, Kur'an'ın indirildiği şekilde, hatasız ve yanlış okuyuşlardan korunarak okunmasını sağlamaktır.
- Kur'an'ın tertil üzere okunması, harflerin güzel çıkarılması, durulacak yerlerin iyi bilinmesi ve Kur'an'ı ağır ağır, tane tane, harflerin hakkını vererek ve anlayarak okumak anlamına gelir. Hz. Ali (r.a) tertili "harflerin güzel çıkarılması ve durulacak yerlerin iyi bilinmesi" şeklinde açıklamıştır.
- Lâzımî (kalıcı) sükûn: Hem durulduğunda hem geçildiğinde var olan sükûndur. Örnek: َ آٰلْـٰٔن ve َّ جَٓان kelimelerindeki cezim.
- Gizli (mukadder) med harfleri, yazıda görülmeyen fakat okunuşta var olan ve meddi sağlayan harflerdir. Örnekler: * Uzatılan ötreli hû zamirinden ( ُ ـــــه ) sonra gizli bir vav ( و ) vardır. Örnek: ُ و لَه * Uzatılan esreli zamirden ( ۪ ـــــه ) sonra gizli bir ya ( ي ) vardır. Örnek: ۪ ي بِه * Üzerinde asar işareti ( ٰ ـــــ ) bulunan harften sonra med harflerinden gizli bir elif ( ا ) vardır. Örnek: ٌ َاٰايَ
- Medd-i Ârız, med harfinden sonra ârızî (geçici) sükûn gelmesiyle oluşur. Tûl okuyuşta dört elif miktarı, tevassut okuyuşta iki-üç elif miktarı, kasr okuyuşta ise bir elif miktarı uzatılır.
- Medd-i Lâzım, med harfinden sonra lâzımî (kalıcı) sükûn gelmesiyle oluşur ve dört elif miktarı uzatılır. * Medd-i Lâzım Kelimeyi Müsakkale: Aynı kelimede med harfinden sonra şeddeli bir harf gelir. Örnek: تُضَآ رُّ * Medd-i Lâzım Kelimeyi Muhaffefe: Aynı kelimede med harfinden sonra cezimli bir harf gelir. Örnek: آٰ لْـٰٔنَ
- *İdgam-ı Misleyn Mea'l-Gunne, aynı harfin (genellikle mim veya nun) yan yana gelmesi durumunda, birinci harfin ikinci harfe katılarak gunneli olarak okunmasıdır. Okuyuş esnasında ses, bir buçuk elif miktarı tutulur. Örnek: اِنّ.*
- *İdgam-ı Mütecaniseyn, mahreçleri aynı, sıfatları farklı olan harflerin birincisinin sakin, ikincisinin harekeli olarak gelmesiyle birinci harfin ikinci harfe katılarak okunmasıdır. Örnekler: 1. ت د ط, 2. ث ذ ظ, 3. م ب*
- *İhfa-i Şefevî, sakin mimden sonra harekeli be harfi gelmesi durumunda, mim harfinin gunneli olarak okunmasıdır. Dudaklar hafifçe kapatılır ve ses genizden getirilir. Örnek: ٍتَرْم۪يهِم ْ بِحِجَارَة*
- *Kalkale, قُطْبُ جَدٍ harflerinden birinin kelimenin ortasında veya sonunda cezimli olarak geldiğinde ya da bu harfler üzerinde vakıf yapıldığında harflerin mahrecinin kuvvetli bir şekilde sarsılmasıdır. Kalkale harfleri: ق, ط, ب, ج, د.*
- Lafzatullah, "Allah lafzı" demektir. Lâm harfinden önceki harfin harekesi üstün veya ötre olursa lâm harfi kalın okunur. Örnek: نَصْرُ اللّٰهِ, هُوَ اللّٰهُ
- Sözlükte “susmak, konuşmayı ve okumayı kesmek” anlamına gelen sekte; Kur’an okurken nefes almadan sesi bir müddet kesip okumaya devam etmektir. Yâsîn suresinin 52. ayetinde: مِن مَّرْقَدِنَا ۜ هَٰذَا
- 1. D 2. Y 3. D 4. Y 5. Y 6. Y 7. D 8. D 9. D 10. Y
- 1.a, 2.c, 3.f, 4.g, 5.h, 6.d, 7.b, 8.i, 9.ı, 10.e