Türk tarihçiliğinde devlet yönetimi üzerine yapılan araştırmalarda, yönetim anlayışının kökenleri ve işleyişi hakkında farklı değerlendirmeler mevcuttur.
Metin 1 – Prof. Dr. Ahmet Bey'in Makalesi: İlk Türk devletlerinde hükümdarlık yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılan 'kut' anlayışı, devletin meşruiyetinin temelidir. Hükümdar, bu yetkiyi kullanarak halkı korumak ve adaleti sağlamakla yükümlüdür. Devlet işleri ise 'kurultay' adı verilen meclislerde görüşülerek karara bağlanır, ancak son söz her zaman hükümdara aittir.
Metin 2 – Dr. Ayşe Hanım'ın İncelemesi: Türk devletlerinde merkezi otoriteyi korumak amacıyla uygulanan 'ikili teşkilat' sistemi, ülkenin doğu ve batı olarak yönetilmesini zorunlu kılmıştır. Bu sistem, geniş coğrafyalarda yönetimi kolaylaştırsa da zaman zaman kardeşler arasında taht kavgalarına yol açarak devletin ömrünü kısaltan bir unsur olmuştur.
Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y koyunuz.
(......) Metin 1'e göre kut anlayışı, hükümdarın yönetimdeki meşruiyet kaynağıdır.
(......) Metin 1'de kurultayın sadece danışma organı olduğu ve son kararın hükümdara ait olduğu belirtilmiştir.
(......) Metin 2'ye göre ikili teşkilat sistemi merkezi otoriteyi zayıflatmak amacıyla kurulmuştur.
(......) Metin 2'de ikili teşkilatın yönetimi kolaylaştıran bir yönü olduğu ifade edilmiştir.
(......) Her iki metin de Türk devletlerinde yönetimde tek bir kişinin söz sahibi olduğunu savunmaktadır.
(......) Metin 1, Türk devletlerinde hukuk kurallarının sadece kurultay tarafından belirlendiğini vurgulamaktadır.
(......) Metin 2'de ikili teşkilatın taht kavgalarına neden olabileceği bir risk olarak sunulmuştur.
(......) Metin 1'e göre hükümdarın halka karşı hiçbir sorumluluğu bulunmamaktadır.
(......) Metin 2'de ikili teşkilatın coğrafi genişlik ile ilişkili olduğu ima edilmiştir.
(......) Metin 1'de Gök Tanrı inancının devlet yönetimiyle doğrudan bir bağı olmadığı savunulmuştur.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!