Lise 9.Sınıf Kimya 2.Dönem 1.Sınav
-
Suyun doğada bulunan fiziksel halleri nelerdir? Bu hallerin canlılar ve çevre için önemini açıklayınız.
-
Kovalent katılara iki tane örnek veriniz ve elmasın diğer kovalent katılara göre daha sert ve yüksek kaynama noktasına sahip olmasının nedenini açıklayınız.
-
Viskozite nedir? Sıvılarda viskoziteyi etkileyen temel faktörü açıklayınız.
-
Havadaki nem kavramını açıklayınız ve havadaki nem miktarının sıcaklıkla ilişkisini örneklerle belirtiniz.
-
Gerçek sıcaklık ve hissedilen sıcaklık arasındaki farkı açıklayınız ve bu iki kavram arasındaki ilişkiyi bağıl nem üzerinden örneklerle ifade ediniz.
-
*Plazma nedir? Evrende yaygınlığı hakkında bilgi veriniz.*
-
*Mutlak sıcaklık birimi nedir? Celcius ile ilişkisini açıklayınız. Metinde 25 oC ile belirtilen standart sıcaklık kaç K’dir?*
-
Polar kovalent bağ nedir? Açıklayınız ve metinde geçen polar kovalent bağ içeren moleküllerden üç tanesini örnek veriniz.
-
Apolar kovalent bağ nedir? H2 molekülü örneği üzerinden açıklayınız ve apolar kovalent bağ içeren moleküllere metinden 3 örnek veriniz.
-
Van der Waals kuvvetlerinden olan dipol-dipol etkileşimleri nedir? Dipol-dipol etkileşimlerine üç tane örnek veriniz.
-
London kuvvetleri (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol etkileşimleri) nasıl oluşur? London kuvvetlerini etkileyen faktörler nelerdir?
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına D yanlış olanların başına Y koyunuz.
1. (.....) Maddenin hal değişimi sırasında sadece taneciklerin birbirinden uzaklığı değişir, maddenin kimyasal yapısı ve formülü değişmez.
2. (.....) Süblimleşme, bir maddenin ısı vererek katı halden gaz haline geçmesidir.
3. (.....) Sıvıların belirli bir şekli olmamasına rağmen belirli bir hacimleri vardır.
4. (.....) Plazma, maddenin en düzenli halidir ve tanecikleri arasındaki boşluk katı ve sıvılara göre daha azdır.
5. (.....) Buz, suyun katı halidir ve moleküller arası örgü yapısından dolayı yoğunluğu sıvı sudan daha fazladır.
6. (.....) Su döngüsü, suyun yeryüzü ve atmosfer arasındaki çevrimidir ve yaşamın devamlılığı için önemsizdir.
7. (.....) LPG, sıvılaştırılmış petrol gazı anlamına gelir ve genellikle metan gazından oluşur.
8. (.....) LNG'nin hacmi, aynı miktardaki doğal gazın hacmine göre yaklaşık 600 kat daha küçüktür.
9. (.....) Soğutucu akışkanlar, buharlaşırken ortamdan ısı alarak ortam sıcaklığının düşmesine neden olan maddelerdir.
10. (.....) Sıvı azot, -196 °C'ta sıvılaşır ve bu özelliği sayesinde bazı maddeleri dondurmak için kullanılır.
-
Aşağıda verilen eşleştirmeleri yapın
a. Atmosfer basıncını ölçen alet
b. Havadaki su buharı miktarı
c. Bir gazın bulunduğu kabın hacmi
d. Sıcaklığın Kelvin cinsinden değeri
e. Gaz basıncını ölçen alet
f. Havanın neme doyma oranı
g. Su buharı içermeyen hava
h. Hissedilen sıcaklığı etkileyen faktör
ı. Gaz moleküllerinin hareket türleri
i. Gazların yoğunluğunun düşük olmasının nedeni
1. (.....) Mutlak sıcaklık
2. (.....) Kuru hava
3. (.....) Bağıl nem
4. (.....) Barometre
5. (.....) Öteleme, dönme, titreşim
6. (.....) Nem
7. (.....) Manometre
8. (.....) Bulunduğu kabın hacmi
9. (.....) Rüzgar hızı
10. (.....) Daha az tanecik bulundurması
CEVAP ANAHTARI
- * Suyun doğada bulunan fiziksel halleri katı (buz), sıvı (su) ve gaz (su buharı) halidir. Buzullar, nehirler, göller, denizler ve atmosferdeki nem suyun farklı hallerine örneklerdir. Suyun bu farklı halleri canlılar ve çevre için hayati öneme sahiptir. Katı haldeki buz, su altındaki canlıların yaşamını sürdürebilmesi için yüzeyde yalıtım sağlar. Sıvı haldeki su, canlıların temel yaşam kaynağıdır ve birçok biyolojik sürecin gerçekleşmesi için gereklidir. Gaz halindeki su buharı ise su döngüsü yoluyla yeryüzüne yağış olarak geri döner ve su kaynaklarının yenilenmesini sağlar.
- Kovalent Katı Örnekleri: Elmas, kuvars (SiO2) Elmasın Sertliği ve Yüksek Kaynama Noktası: Elmasta her karbon atomu, dört karbon atomuna güçlü kovalent bağlarla bağlanarak üç boyutlu, sağlam bir ağ yapısı oluşturur. Bu yapı, elmasın çok sert ve yüksek kaynama noktasına sahip olmasını sağlar.
- Viskozite: Bir sıvının akmaya karşı gösterdiği dirence viskozite denir. Viskoziteyi Etkileyen Faktör: Moleküller arası etkileşimler. Moleküller arası kuvvetleri büyük olan sıvıların viskozitesi, moleküller arası kuvvetleri zayıf olan sıvılara göre daha yüksektir.
- * Havadaki nem, havanın içerdiği su buharı miktarına denir. Sıcak hava, soğuk havadan daha fazla su tutabilir. Örneğin, 1 m3 hava 20°C'ta 17,3 gram nem tutabilirken, 30°C'ta 30 gram nem tutabilir. Hava sıcaklığı arttıkça havadaki nem miktarı artar, hava soğudukça nem miktarı azalır.
- * Gerçek sıcaklık, dış ortam şartlarından arındırılmış ortamda ölçülen sıcaklık değeridir. Hissedilen sıcaklık ise gerçek sıcaklık, rüzgâr hızı ve nem gibi faktörler dikkate alınarak hesaplanan değerdir. Bağıl nem düşükse hava olduğundan daha soğuk, bağıl nem yüksekse hava olduğundan daha sıcak hissedilir. Örneğin, bağıl nem %5 iken 35 oC olan gerçek sıcaklık 32 oC hissedilirken, bağıl nem %50 olduğunda 35 oC olan gerçek sıcaklık 41 oC hissedilebilir.
- *Plazma, maddenin katı, sıvı ve gaz halinden sonra gelen dördüncü halidir. İyonize olmuş bir gaz olarak da tanımlanabilir. Evrendeki en yaygın madde halidir ve evrenin %99'undan fazlasını oluşturur.*
- *Mutlak sıcaklık birimi Kelvin (K)'dir. Kelvin ve Celcius arasındaki ilişki şöyledir: K = °C + 273. Metinde 25 oC ile belirtilen standart sıcaklık 298 K'dir.*
- Polar kovalent bağ, elektronegatiflikleri farklı ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşan bağdır. Elektronlar, elektronegatifliği yüksek olan atom tarafından daha çok çekilir, bu da kısmi pozitif ve negatif yüklerin oluşmasına neden olur. Örnekler: H2O, NH3, CO2
- Apolar kovalent bağ, aynı ametal atomları arasında elektronların eşit olarak paylaşıldığı bağdır. H2 molekülünde her iki hidrojen atomu da elektronları eşit şekilde çektiği için elektron yük yoğunluğu dengeli dağılır ve kutup oluşmaz. Örnekler: N2, O2, Cl2
- Dipol-dipol etkileşimleri, polar moleküllerin kalıcı dipolleri arasındaki elektrostatik çekim kuvvetleridir. Polar moleküllerde, elektronegatiflik farkından dolayı kalıcı pozitif ve negatif yükler oluşur ve bu yükler arasındaki çekim dipol-dipol etkileşimini oluşturur.
- London kuvvetleri, apolar moleküllerdeki elektronların anlık olarak bir bölgede yoğunlaşması sonucu oluşan geçici dipoller (indüklenmiş dipoller) arasındaki etkileşimlerdir. Elektronların bir bölgede yoğunlaşması komşu taneciklerin yükleri, elektriksel alan uygulanması veya taneciklerin çarpışması nedeniyle olabilir. London kuvvetlerini etkileyen faktörler elektron sayısı ve molekülün şeklidir.
- 1. (D) 2. (Y) 3. (D) 4. (Y) 5. (Y) 6. (Y) 7. (Y) 8. (D) 9. (D) 10. (D)
- 1.d, 2.g, 3.b, 4.a, 5.ı, 6.f, 7.e, 8.c, 9.h, 10.i