9.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi 1.Dönem 1.Yazılı - Klasik
-
İlk Türk İslam devletlerinde kullanılan hâkimiyet sembollerini dört örnek vererek açıklayınız.
-
Büyük Selçuklular'da yönetim anlayışını etkileyen üç unsuru belirtiniz.
-
Büyük Selçuklularda taşra teşkilatındaki askerî valiye ne denirdi?
-
Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerinin taşra teşkilat yapılarını yazınız.
-
Tanzimat Fermanı'nın Osmanlı Devleti için önemini açıklayınız.
-
Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesiyle Osmanlı Devleti'nde yönetim anlayışında meydana gelen değişikliği belirtiniz.
-
Osmanlı Devlet teşkilat yapısında padişahtan sonra gelen en yetkili kişiler kimlerdi ve görevleri nelerdi?
-
Osmanlı Sarayı'nın üç ana bölümünü ve her birinin işlevini açıklayınız.
-
Osmanlı Devleti'nin yönetim anlayışını açıklayınız.
-
Osmanlı Devleti'nde geçerli olan hukuk sistemlerini belirtiniz.
-
Cumhuriyet dönemi ve Osmanlı dönemi yönetim anlayışlarını karşılaştırın.
-
I. Meclis'in milletvekillerinin mesleki yapısını açıklayın.
-
Anayasamıza göre Türkiye'nin merkezî idare kuruluşunda yer alan birimler nelerdir?
-
Cumhurbaşkanı Yardımcılarının görevi nedir?
-
Aşağıda verilen ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y koyunuz.
(.....) 1. Cumhurbaşkanı 5 yılda bir seçilir.
(.....) 2. Cumhurbaşkanının yardımcıları yoktur.
(.....) 3. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nde başbakanlık makamı vardır.
(.....) 4. Başbakan, bakanlar kurulunun başıdır.
(.....) 5. 1982 Anayasası'na göre başbakan meclis içinden seçilir.
(.....) 6. Bakanlar, Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nde başbakana karşı sorumludur.
(.....) 7. Bakanlar kurulu, cumhurbaşkanına yardımcı olur.
(.....) 8. Cumhurbaşkanı, bakanları Meclis dışından da atayabilir.
(.....) 9. Bakanlık sayısı Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi'nde artırılmıştır.
(.....) 10. Valiler, ilçelerin yönetiminden sorumludur.
-
Aşağıdaki cümleleri eşleştirin:
1. Saltanatın kaldırılması
2. Meclisin üstünlüğü
3. Vatanın düşman işgalinden kurtarılması
4. Saltanatın kaldırılma nedenleri
5. Lozan Konferansı
6. I. Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşu
7. Millî Mücadele'nin başarısı
8. Halifeliğin kaldırılması
9. II. Büyük Millet Meclisi
10. TBMM'nin ilk toplanışı
a) 23 Nisan 1920
b) 1 Kasım 1922
c) TBMM'den ayrı bir otorite
d) Vatanın işgal edilmesi
e) 11 Ağustos 1923
f) Millî egemenlik ilkesine aykırı olması
g) Cumhuriyet yönetiminin kurulması
h) İtilaf Devletleri'nin isteği
ı) TBMM ile İstanbul Hükümeti'nin davet edilmesi
i) Millî birlik ve beraberliği korumak
CEVAP ANAHTARI
- * Tıraz: Abbasi halifelerinin Türk hükümdarlarına gönderdikleri elbise. * Hilat: Abbasi halifeleri tarafından hükümdara hediye edilen kılıç, bayrak, kemer gibi eşyaların tümü. * Çetr: Saltanat şemsiyesi. * Hutbe: Cuma ve bayram namazlarında hükümdarın adının okunması ve dua edilmesi.
- * Töre (gelenekler) * Kut (ilahi lütuf) * Şûra (istişare)
- Şıhne
- * Karahanlılar: Mülkî, adlî, mali ve belediye işlerinden sorumlu görevliler * Gazneliler: Sahib-i divan, salar, kâdılkudât, amil, muhtesip * Büyük Selçuklular ve Türkiye Selçukluları: Şıhne, melik, sâhibü'ş şurta, kadı, amil, muhtesip
- Osmanlı Devleti'nde anayasacılığın başlangıcı olarak kabul edilir ve vatandaşların can, mal ve namus güvenliğini korur. Ayrıca, mahkemelerin herkese açılmasını ve kişilerin yargılanmadan ceza almamasını sağlar.
- Padişahın yanında meclis kurularak halkın yönetime katılması sağlanmıştır.
- Vezirler (Sadrazamlar): Padişahın vekili, mühür taşıyıcı ve ordu komutanı.
- * Bîrûn: Devlet görevlilerinin bulunduğu ve divanın toplandığı dış bölüm. * Enderun: Padişaha hizmet eden ve idari-askerî yöneticilerin yetiştiği bölüm. * Harem: Padişah ve ailesinin özel hayatının geçtiği ve hayır faaliyetlerinin organize edildiği bölüm.
- Hâkimiyetin kaynağı ilahi olup adaletli yönetim, töreye saygı ve devlet halk içindir anlayışına dayanır.
- Şerî hukuk ve örfî hukuk.
- Osmanlı döneminde yönetim padişahta toplanırken, cumhuriyet döneminde yönetim halkın iradesine dayanan mecliste toplanmıştır.
- I. Meclis milletvekillerinin %46,9'u devlet memuru, %14'ü avukat, doktor, mühendis, %18,9'u çiftçi, tüccar, aşiret reisi, %11,2'si müftü, müderris ve şeyhtir.
- Merkezî idare kuruluşu birimleri iller, ilçeler ve bucaklardır.
- Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Cumhurbaşkanına yardımcı olurlar.
- 1. D 2. Y 3. Y 4. D 5. D 6. Y 7. D 8. D 9. Y 10. Y
- 1. e 2. c 3. d 4. f 5. ı 6. a 7. b 8. i 9. g 10. h