9.Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2.Dönem Sonu Yazılı
-
İslam medeniyeti nedir? Açıklayınız.
-
İslam medeniyetinin temel yapı taşlarından olan şehirlerin özelliklerini açıklayınız ve üç tane örnek veriniz.
-
İslam medeniyetinin Arap Yarımadası'ndaki merkezi önemi nedir? Açıklayınız.
-
Kafkasya'daki İslam mimarisinin günümüze ulaşan örneklerinin az olmasının nedenlerini yazınız.
-
Kafkasya bölgesinde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mimari eserlere üçer örnek veriniz.
-
Kur'an'ın nazil olduğu dönemde Araplarda yaygın olan hangi âdet İslam'ın eşitlik ilkesiyle çelişiyordu? Açıklayınız.
-
İslam medeniyetinin gerilemesinin nedeni olarak gösterilen görüşlerden hangisi yazar tarafından reddedilmektedir? Açıklayınız.
-
Temel değerler nelerdir? Bir toplum için neden önemlidir? Dört tane örnek veriniz.
-
Hikmet nedir? Açıklayınız. İslam'daki önemini ve Kur'an'da nasıl geçtiğini örneklerle açıklayınız.
-
İffet nedir? Açıklayınız.
-
Kur'an-ı Kerim'de iffetle ilgili hangi konulara değinilmektedir? Üç tane örnek veriniz.
-
Savurganlığın neden kötü bir davranış olduğunu açıklayınız.
-
"Savurganlık (israf) ve cimrilik kavramlarını tanımlayarak, bu iki davranışın ahlaki açıdan neden olumsuz olduğunu açıklayınız."
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) koyunuz.
1. (.....) Peygamberimiz (s.a.v.), hukuk kurallarını uygularken insanlar arasında ayrım yapmıştır.
2. (.....) İffet, ahlaki terim olarak, sadece yeme içme konusunda ölçülü olmak anlamına gelir.
3. (.....) Kur'an-ı Kerim'de, evlenme imkanı bulamayanların, Allah lütfundan ihtiyaçlarını giderinceye kadar iffetlerini korumaları emredilmiştir.
4. (.....) Hz. Peygamber (s.a.v.), "Ya Rabbi! Senden sadece hidayet diliyorum." şeklinde dua etmiştir.
5. (.....) Dinimizde günahın her türlüsünden kaçınmak, dinde ve ahlakta mükemmelliğe ulaşmanın şartı olarak görülmüştür.
6. (.....) Şecaat, sadece savaşta kahramanlık göstermek anlamına gelir.
7. (.....) İslam dini, korkaklığı bir erdem olarak kabul eder.
8. (.....) Fetih suresinde, ashabın inkârcılara karşı merhametli, kendi aralarında ise güçlü ve cesur oldukları belirtilir.
9. (.....) Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Medine'ye hicret ederken Sevr Mağarası'nda arkadaşı Hz. Ali (r.a.) ile birlikte saklanmıştır.
10. (.....) Şecaat, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) önde gelen özelliklerinden biri değildir.
-
Aşağıda verilen eşleştirmeleri yapın:
a. Toplumsal düzeni sağlayan kurallar bütünü
b. Bir milletin tarih boyunca oluşturduğu maddi ve manevi değerler
c. Bir şeye verilen önem, kıymet
d. Bireyin kendi iradesiyle benimsediği ahlaki ilkeler
e. Bir topluluğun gelenek ve görenekleri
f. Davranışlarda dürüstlük ve güvenilirlik
g. Başkalarının haklarına saygı gösterme
h. İhtiyaç sahiplerine yardım etme
ı. Ülkeyi ve milleti sevme
i. Doğayı koruma ve çevreye duyarlı olma
1. (.....) Değer
2. (.....) Kültür
3. (.....) Hukuk
4. (.....) Dürüstlük
5. (.....) Vatanseverlik
6. (.....) Ahlak
7. (.....) Örf ve Adetler
8. (.....) Saygı
9. (.....) Yardımseverlik
10. (.....) Çevre Bilinci
-
Aşağıdaki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz:
a. Toplumda uyumlu bir yaşam için ________ önemli bir gerekliliktir. (saygı)
b. Bir milletin ________, geçmişten günümüze aktarılan değerleridir. (kültürü)
c. ________, doğru ve yanlış davranışları ayırt etme yeteneğidir. (ahlak)
d. Ülkesini seven ve ona faydalı olmak isteyen kişiye ________ denir. (vatansever)
e. İhtiyaç sahiplerine yapılan maddi ve manevi yardımlara ________ denir. (yardımlaşma)
f. ________, yalan söylememek ve sözünde durmaktır. (dürüstlük)
g. ________, toplumun yazılı olmayan kurallarıdır. (örf ve adetler)
h. ________, doğayı koruma ve kaynakları verimli kullanma bilincidir. (çevre bilinci)
ı. ________, bir şeye verilen kıymet ve önemdir. (değer)
i. İnsanların bir arada yaşamasını sağlayan ________ kurallardır. (hukuk)
CEVAP ANAHTARI
- İslam medeniyeti, İslam dinini benimseyen milletlerin, İslam'ın prensipleri ve değerleri doğrultusunda ortaya koydukları maddi ve manevi birikimlerin bütünüdür. Bu medeniyet, farklı coğrafyalarda ve zaman dilimlerinde gelişmiş, bilim, sanat, edebiyat, felsefe, mimari ve daha birçok alanda önemli eserler vermiştir.
- İslam şehirleri, genellikle cami, çarşı ve okul üçlüsünün etrafında şekillenir. Bu üç yapı, şehrin merkezi işlevlerini görür ve sosyal hayatın odak noktasıdır. Şehirler, ezan sesinin duyulduğu sınıra kadar halka halka genişler. Örnek olarak Medine (Peygamber şehri), Buhara (ilim merkezi) ve Kurtuba (Endülüs'ün başkenti) verilebilir.
- Arap Yarımadası, İslam medeniyetinin doğduğu ve yayıldığı yerdir. Mekke, Kâbe'nin bulunduğu ve İslam'ın şartlarından biri olan Hac ibadetinin yapıldığı merkezdir. Medine, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hicret ettiği ve Mescid-i Nebevi'nin bulunduğu şehirdir. Bu iki şehir, İslam medeniyetinin kalbi olarak kabul edilir ve Müslümanlar için büyük bir öneme sahiptir.
- * Kafkasya'daki İslam mimarisinin günümüze ulaşan örneklerinin az olmasının nedenleri arasında savaşlar, işgaller ve doğal afetler sayılabilir. Özellikle Dağıstan ve Çeçenistan gibi bölgelerdeki camiler, medreseler ve tekkeler çeşitli nedenlerle yok olmuştur.
- Selçuklu eserleri: 1. Bakü'deki Mescid-i Muhammedî ve Sınık Kule 2. Nahçıvan'daki Yûsuf b. Küseyr Kümbeti 3. Nahçıvan'daki Mümine Hatun Kümbeti Osmanlı eserleri: 1. Nahçıvan'daki Cenâbî Ahmed Paşa Camii 2. Nahçıvan'daki Ferhad Paşa Camii 3. Nahçıvan'daki Güzelce Ali Paşa Camii (Hakkında bilgi bulunmamaktadır)
- Araplarda kavimleri ve kabileleri ile övünme, kendilerini bu yüzden başkalarından üstün görme âdeti, İslam'ın eşitlik ilkesiyle çelişiyordu.
- İslam medeniyetinin gerilemesinin nedeni olarak dinin gösterilmesi, yazar tarafından reddedilmektedir.
- Temel değerler, bir toplumdaki farklı anlayışları ve bölgesel kültürleri birleştiren, herkesin ortak paydasını oluşturan değerlerdir. Toplumun varlığını devam ettirmesi için önemlidirler. 1. Dürüstlük 2. İffetli olmak 3. Vefalı olmak 4. Aile ilişkilerine saygılı olmak
- * Hikmet, sözlükte bilgelik, Allah'ın (c.c.) insanlarca anlaşılamayan amacı, gizli sebep, öğüt verici söz, felsefe anlamlarına gelir. İslam'da hikmet, faydalı bilgiye ulaşma, olayların arasındaki sebep-sonuç ilişkisini anlama ve derin bir kavrayışa sahip olma anlamına gelir. Kur'an'da hikmet, bilginin amele dönüşmesi ve doğru kararlar alabilme yeteneği olarak vurgulanır. Örneğin, Bakara suresi 269. ayette "O, dilediğine hikmeti verir ve kime hikmet verilirse o kimse birçok hayra nâil olmuş demektir" şeklinde geçer.
- * İffet sözlükte; haramdan uzak durmak, helal ve güzel olmayan söz ve davranışlardan sakınmak anlamlarına gelmektedir. Ahlaki terim olarak ise iffet; yeme içme ve bedeni istekler konusunda ölçülü olunarak, aşırı istekleri bastırıp dinin ve aklın buyruğuna girilerek kazanılan erdemdir.
- * Kur'an-ı Kerim'de iffetle ilgili olarak mal mülk konusunda ölçülü olmak, yeme içme konusunda kanaatkâr olmak ve bedeni istekler hususunda edepli davranmak gibi konulara değinilmektedir.
- Savurganlık, gereksiz yere malı ve imkanları harcamak anlamına gelir. Kur'an’da savurganlar şeytanların dostları olarak nitelendirilir. Çünkü savurganlık, Allah'ın verdiği nimetlere karşı nankörlük etmektir ve kaynakları israf ederek hem kişinin kendisine hem de topluma zarar verir.
- "Savurganlık, aklın ve dinin uygun gördüğü ölçünün ötesinde, gereksiz ve aşırı harcama yapmaktır. Cimrilik ise gerekli yerlere gerektiği kadar harcamaktan kaçınmaktır. Her iki davranış da ahlaki açıdan olumsuzdur çünkü israf kaynakların boşa harcanmasına, cimrilik ise ihtiyaç sahiplerinin mağduriyetine yol açar. İslam ahlakında bu iki uç davranış da erdemsizlik olarak kabul edilir."
- 1. (Y) 2. (Y) 3. (D) 4. (Y) 5. (D) 6. (Y) 7. (Y) 8. (Y) 9. (Y) 10. (Y)
- 1.c, 2.b, 3.a, 4.f, 5.ı, 6.d, 7.e, 8.g, 9.h, 10.i
- (Parantez içindeki kelimeler)