5.Sınıf Temel Dini Bilgiler 2.Dönem 2.Yazılı
-
Hz. Muhammed'in (s.a.v.) nezaketine dair üç örnek veriniz ve bu örneklerin önemini açıklayınız.
-
Nezaketin bireysel ve toplumsal faydalarını açıklayınız.
-
Türk-İslam geleneğinde misafirlere gösterilen nezaket örneklerinden üç tanesini açıklayınız.*
-
Fatih Sultan Mehmed'in Akşemseddin'e olan saygısını gösteren olaydan yola çıkarak, ilme verilen değer ve hocaya saygı kavramlarını açıklayınız.
-
Latîf isminin anlamını açıklayınız.
-
Rıfk nedir? Açıklayınız.
-
Ahîlik nedir? Açıklayınız.
-
Namazın müminler için önemini açıklayınız.
-
İsraf nedir? Açıklayınız ve israfın zararlarına üç örnek veriniz.
-
Kur'an-ı Kerim'de cimrilik hakkında ne denmektedir?
-
El-Muhsin ismi hakkında bilgi açıklama yapınız.
-
El-Mâni’ olan Rabbimizin biz Müslümanlara vermiş olduğu sorumluluklar nelerdir? Üç tane örnek veriniz.
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) koyunuz.
1. (.....) Zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve zengin Müslümanların yılda bir kez mallarının belli miktarını ihtiyaç sahiplerine vermesidir.
2. (.....) İnfak sadece zenginlerin yapabileceği bir ibadettir.
3. (.....) Sadaka sadece malla yapılan bir yardımdır, güzel söz söylemek sadaka sayılmaz.
4. (.....) İsraf, malı ve zamanı gereksiz yere harcamamak, tutumlu olmaktır.
5. (.....) Kur'an-ı Kerim'de israf edenler övülmektedir.
6. (.....) Cimrilik, insanın mal edinme hırsıyla harcamada bulunmaktan kaçınmasıdır.
7. (.....) Cimrilik iyi bir huy olarak kabul edilir ve insanları kurtuluşa götürür.
8. (.....) Müminler, akrabaları ve komşuları dışında kimseyle ilgilenmemelidir.
9. (.....) "Her Sınıfın Bir Yetim Kardeşi Var" projesi, yardımlaşma bilincini artırmada etkili bir örnektir.
10. (.....) Allah'ın sevgisini ve rızasını kazanmak için sahip olduklarımızdan fedakarlıkta bulunmak önemlidir.
-
Aşağıdaki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz.
a. Huşu
b. Râzık
c. İsraf
d. Muhsin
e. Eksenleri
1. “Onlar namazda ............................................ içindedirler.” (Mü’minûn suresi, 2. ayet.)
2. .............................................kullarına rızıkları yayan ve bol bol veren, kullarına cö- mertçe ikram eden, insanlara ilmî ve bedenî güç veren, bulutları dilediği yere sevk eden ve yeryüzünü serip döşeyen gibi anlamlara gelir.
3. ............................................ insanın herhangi bir işte aşırı gitmesi, sözünü, gücünü, zamanını, malını ve mülkünü boş yere harcaması, bunları yerli yerinde kullan- maması, saçıp savurması, ölçülü hareket etmemesidir.
4. ...................., yaptığı şeyleri iyi, güzel, sağlam ve kaliteli yapan, insanlara ikramda bulunan anlamlarına gelir.
5. “... Allah’a saygı ve bağlılık içinde ........................................................ kılın.” (Bakara suresi, 238. ayet.)
-
Aşağıda verilen kavramları tanımlarıyla eşleştiriniz.
a. Ahiret
b. İhlas
c. Takva
d. Tevazu
e. İstikamet
f. İnfak
g. Emanet
h. Adalet
ı. İhsan
i. Sabır
1. (.....) Bir şeyi koruma, saklama ve sahibine geri verme sorumluluğu.
2. (.....) Doğruluk, dürüstlük ve her türlü aşırılıktan kaçınarak orta yolu izleme.
3. (.....) Allah'ın rızasını gözeterek yapılan her türlü iyi iş ve davranış.
4. (.....) Ölümden sonraki sonsuz yaşam.
5. (.....) Her türlü zorluğa karşı direnç gösterme ve metanetini koruma.
6. (.....) Allah korkusu ve bilinciyle hareket ederek günahlardan kaçınma.
7. (.....) Yaptığı işlerde samimi ve dürüst olma, gösterişten uzak durma.
8. (.....) Paylaşma, bağış yapma ve ihtiyaç sahiplerine yardım etme.
9. (.....) Hakkaniyetli davranma, herkese eşit ve adil muamele etme.
10. (.....) Alçak gönüllü olma, kibirden uzak durma.
CEVAP ANAHTARI
- 1. Sahabelerini dikkatle dinlemesi: Hz. Peygamber, sahabelerini konuşurken son derece dikkatle ve kımıldamadan dinlerdi. 2. Güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildiğini bildirmesi: Peygamberimiz, güzel ahlakın önemini vurgulayarak kendisinin bu ahlakı tamamlamak üzere gönderildiğini ifade etmiştir. 3. Yumuşak ve affedici olması: Düşmanlarına karşı bile yumuşak davranması ve onları affetmesi, onun nezaketinin bir göstergesidir.
- Bireysel faydaları: Nezaket, kişinin saygınlığını artırır, insanlarla daha kolay iletişim kurmasını sağlar ve iç huzurunu artırır. Toplumsal faydaları: Nezaket, toplumda sevgi, saygı ve hoşgörüyü artırır, anlaşmazlıkları azaltır ve toplumsal dayanışmayı güçlendirir.
- *1. Misafirleri kapıda karşılamak: Misafirler, bütün ev ahalisi ile birlikte temiz kıyafetlerle kapıda karşılanır ve "Hoş geldiniz" denilerek memnuniyet ifade edilir.* *2. İkramlarda bulunmak: Misafirlere özenle hazırlanmış ikramlar sunulur ve en iyi şekilde ağırlanmaya çalışılır.* *3. Misafirleri uğurlamak: Misafirler, bütün ev ahalisiyle birlikte kapıda uğurlanır ve onlara teşekkür edilir.*
- * Fatih Sultan Mehmed'in Bizanslı kızların çiçekleri hocası Akşemseddin'e vermesi üzerine "Padişah benim ama o benim hocamdır." diyerek çiçeklerin hocasına verilmesini istemesi, ilme ve alimlere duyulan derin saygının bir göstergesidir. Bu olay, hükümdarlık makamının bile ilmin üstünde olmadığını, bilginin ve onu aktaran kişilerin toplumda ne kadar değerli olduğunu vurgular. Hocaya saygı, öğrenilen bilginin değerini anlamak ve onu aktaran kişiye minnet duymak anlamına gelir. *
- Latîf olan Allah (c.c.); Bütün fayda ve güzellikleri en ince ayrıntılarıyla bilendir. Yarattıklarının ihtiyaçlarını en ince noktasına kadar bilen ve bu ihtiyaçları incelikle onlara ulaştırandır. Yarattıklarına yumuşaklıkla davranan, merhametli ve lütufkâr olandır. İnsanlara bilmedikleri ve ummadıkları yerden ihsanda bulunandır. İnsanları güçlerinin üstünde bir şeyle sorumlu tutmayandır. İnsanlara hak ettiklerinin fazlasını veren, itaat ettiklerinde kullarını öven, isyan ettiklerinde rızklarını kesmeyendir. İnce işleri, sırları, her şeyin detayını bilendir. Kendisi gözle görülmeyendir. Kullarına hem dünya hayatında hem de ahirette lütufta bulunandır.
- Rıfk; incelik, naziklik, yumuşak huyluluk ve kibarlık gibi ahlaki özelliklerdir.
- Ahîlik, XIII. yüzyıldan XIX. yüzyılın başına kadar Anadolu'daki esnaf ve sanatkâr birliklerine verilen addır. Ahîlik teşkilatı, Anadolu şehir, kasaba ve hatta köylerindeki esnaf ve sanatkârların eleman yetiştirme, işleyiş ve kontrollerini düzenleyen bir kurumdur.
- Namaz, İslam dininde Allah'a kulluğun en önemli göstergelerinden biridir. Müminler namazla hem Allah'a kulluk görevini yerine getirirler hem de kendilerini huzurlu hissederler. Namaz, aynı zamanda günahlardan arınma vesilesidir ve insanı kötülüklerden alıkoyar.
- İsraf, insanın herhangi bir işte aşırı gitmesi, sözünü, gücünü, zamanını, malını ve mülkünü boş yere harcaması, bunları yerli yerinde kullanmaması, saçıp savurması, ölçülü hareket etmemesidir. İsrafın zararları: 1. Sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı ortadan kaldırır. 2. Allah'ın sevgisinden mahrumiyete neden olur. 3. Sağlığı bozacak davranışlara ve zamanın boşa harcanmasına yol açabilir.
- Kur'an-ı Kerim'de cimrilik kötü bir huy olarak nitelendirilmekte ve insanın kurtuluşa erebilmesi için cimrilikten sakınması gerektiği belirtilmektedir. Cimrilik, kendini beğenen ve kibirli insanların özelliği olarak zikredilmekte ve böylelerinin Allah tarafından sevilmediği belirtilmektedir.
- El-Muhsin, Allah'ın (c.c.) güzel isimlerinden biridir. Anlamı, yarattıklarını en güzel şekilde yaratan, her işi mükemmel olan, her şeyi bir ölçüye göre var eden demektir. Allah (c.c.) insanları ve diğer tüm varlıkları en güzel biçimde yaratmış ve her birine ihtiyacı olan nimetleri vermiştir.
- El-Mâni’ olan Rabbimizin biz Müslümanlara vermiş olduğu sorumluluklardan bazıları şunlardır: * Adaletsizliğe engel olmaya çalışmak * Haksızlığa engel olmaya çalışmak * Kötülüklere engel olmaya çalışmak
- 1. (D) 2. (Y) 3. (Y) 4. (Y) 5. (Y) 6. (D) 7. (Y) 8. (Y) 9. (D) 10. (D)
- 1.a, 2.b, 3.c, 4.d, 5.a
- 1.g, 2.e, 3.ı, 4.a, 5.i, 6.c, 7.b, 8.f, 9.h, 10.d