12.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2.Dönem Sonu Sınav
-
Hamdullah Suphi Tanrıöver'in söylevlerinin temel özelliği nedir? Açıklayınız.
-
Söylev türü Türk edebiyatında hangi dönemden sonra gelişmeye başlamıştır?
-
Siyasi bir söylevcinin hangi özellikleri taşıması gerekir? Açıklayınız.
-
Hitabet nedir, hatip kimdir? Açıklayınız.
-
Suut Kemal Yetkin, Sabahattin Eyüboğlu ve Salâh Birsel'in deneme türündeki eserlerinden birer örnek veriniz.
-
Cemil Meriç'e göre kitaplardaki düşünceler neye benzer ve yazarlar düşüncelerini ne kadar gizlerse o düşünceler neden değerli olur? Açıklayınız.
-
Necati Cumalı'nın eserlerinde kullandığı dilin özelliklerinden üç tanesini belirtiniz.
-
Necati Cumalı'nın Türk tiyatrosuna katkıları nelerdir? Açıklayınız.
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) koyunuz.
1. (.....) Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk'ün 1919 ile 1927 yılları arasındaki dönemi anlattığı eseridir ve Cumhuriyet'in 10. yılı dolayısıyla yaptığı konuşmadır.
2. (.....) Söylev türünde açıklama, tartışma, kanıtlama gibi anlatım biçimleri kullanılmaz, sadece duygusal ifadelere yer verilir.
3. (.....) Hamdullah Suphi Tanrıöver, Türk edebiyatında söylev türünün önemli temsilcilerinden biridir ve eserlerinde Namık Kemal'in etkisi görülür.
4. (.....) Kök Türk Kitabeleri, Türk adının geçtiği ilk metinler olmasının yanı sıra, Türk dilinin ilk yazılı belgeleridir.
5. (.....) Bilge Kağan Kitabesi'nde geçen (D 19), (D 22) gibi ifadeler, kitabenin farklı bölümlerindeki şiirleri göstermektedir.
6. (.....) Alparslan'ın Malazgirt Savaşı'nda askerlerine yaptığı konuşma, Türk-İslam tarihinin önemli bir zaferine zemin hazırlamıştır.
7. (.....) Hitabet, bir topluluk karşısında söz söylemenin ilke ve kurallarını belirleyen sanattır ve hatip her zaman soğukkanlı ve mesafeli olmak zorundadır.
8. (.....) Söylev türü, II. Meşrutiyet Dönemi'nden önce Türk edebiyatında gelişmiş ve yaygın olarak kullanılmıştır.
9. (.....) Mustafa Kemal Atatürk, sadece askerî ve siyasi başarılarıyla değil, aynı zamanda etkili hitabet yeteneğiyle de tanınan bir liderdi.
10. (.....) Kök Türk Kitabeleri günümüzde Türkiye sınırları içerisinde bulunmaktadır.
-
Söylev (Nutuk) Türü ve Edebiyat
a. Alparslan'ın askerlerine Malazgirt Savaşı öncesinde yaptığı konuşma
b. Batı edebiyatında ilk örnekleri veren edebi gelenek
c. Sözün etkileyici ve inandırıcı bir şekilde kullanılması sanatı
d. Cicero'nun en bilinen eseri
e. Fransız İhtilali döneminde öne çıkan bir söylevci
1. (.....) İn Verrem
2. (.....) Yunan Edebiyatı
3. (.....) Retorik
4. (.....) Danton
5. (.....) Tarihi bir söylev örneği
CEVAP ANAHTARI
- Hamdullah Suphi Tanrıöver'in söylevlerinin temel özelliği, Türk milletinin elde ettiği başarıların temelinde birlik ve bütünlüğün yattığını dile getirmesi ve bunu devam ettirmek için aynı ruh ile hareket edilmesi gerektiğini vurgulamasıdır.
- Söylev türü Türk edebiyatında II. Meşrutiyet Dönemi’nden sonra gelişmeye başlamıştır.
- Siyasi söylevcinin önemli bir özelliği, tarihini ve toplumunu yakından tanımasıdır.
- Eskiden bir topluluk karşısında söz söylemenin ilke ve kurallarını belirleyen sanata hitabet, bu sanat doğrultusunda konuşan kişiye de hatip denirdi. Hatip; kalpleri aynı duygularla çarpan ortak ruha seslenen, sadece zihinleri değil kulakları ve gözleri de etkileyen, inandırıcı olabilmek için samimi davranan kişilerin özelliklerine sahiptir.
- Suut Kemal Yetkin (Günlerin Götürdüğü), Sabahattin Eyuboğlu (Mavi ve Kara), Salâh Birsel (Boğaziçi Şıngır Mıngır)
- Sise benzer. Yazarlar, düşüncelerini ne kadar gizlerse bu düşünceler o kadar değerli olur.
- Necati Cumalı'nın eserlerinde kullandığı dilin özellikleri: şiirsel anlatım, benzetmeler ve orijinal söyleyişlerdir.
- Necati Cumalı, Türk tiyatrosuna yeni konular ve kişiler getirmiş, yerli gerçekleri işlemiş ve tiyatronun ilgi alanını genişleterek "ulusal tiyatro"nun oluşmasına katkıda bulunmuştur. Tiyatro eserlerinin filme çekilen konularıyla Türk sinemasına da katkıda bulundu.
- 1.D, 2.Y, 3.D, 4.D, 5.Y, 6.D, 7.Y, 8.Y, 9.D, 10.Y
- 1.d, 2.b, 3.c, 4.e, 5.a