12.Sınıf Fizik Sene Sonu Yazılı
-
Hidrofonların kullanım alanlarından metinde belirtilenlere ek olarak üç tane örnek veriniz.
-
Radyo dalgalarının yansıma özelliğini kullanarak nesnelerin konumunu, hareketini ve hızını belirleyen görüntüleme teknolojisi nedir? Açıklayınız.
-
Güneş pillerinin çalışma prensibini kısaca açıklayınız.
-
Süper iletkenler nedir? Süper iletkenlerin normal iletkenlerden farklarını açıklayınız ve süper iletkenlerin teknolojideki kullanım alanlarından üç tanesine örnek veriniz.
-
Uzay-zaman dokusunun madde ve enerji ile ilişkisi hakkında bilgi vererek, bu ilişkinin neye yol açtığını açıklayınız.
-
Einstein'ın evren tanımındaki dört boyutun neler olduğunu yazınız ve zaman boyutunda seyahat etmenin fizik kanunlarına göre mümkün olup olmadığını açıklayınız.
-
Termal ışıma nedir? Görsellerle destekleyerek açıklayınız ve termal ışıma ile siyah cisim ışıması arasındaki farkı belirtiniz.
-
"Siyah cisim ışıması nedir? Açıklayınız. Siyah cisim ışımasının klasik fizik ve deneysel verilerle arasındaki farklılıkları belirtiniz. Bu farklılıkların ortaya çıkardığı "morötesi felaket" kavramını açıklayınız."
-
Bir metal yüzey için eşik frekansının anlamı nedir? Farklı metallerin eşik frekansları neden farklılık gösterir?
-
Fotoelektrik olay nedir? Kısaca açıklayınız ve bu olayda hangi temel fiziksel kavramlar rol oynar?
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) koyunuz.
1. (.....) Özel görelilik kuramına göre, bir cismin hızı arttıkça kütlesi de artar.
2. (.....) Zaman genişlemesi, yalnızca bilim kurgu filmlerinde görülen bir olgudur, gerçek hayatta gözlemlenemez.
3. (.....) Işık hızı, tüm eylemsiz referans sistemlerinde aynıdır.
4. (.....) Uzunluk büzülmesi, hareket yönüne dik olan boyutlarda da meydana gelir.
5. (.....) Kütle ve enerji, E=mc² denklemiyle birbirine eşdeğerdir.
6. (.....) İkizler paradoksu, özel görelilik kuramının bir sonucudur ve pratik uygulamaları yoktur.
7. (.....) Bir müonun ömrü, hareket hızı arttıkça kısalır.
8. (.....) Newton mekaniği, yüksek hızlarda (ışık hızına yakın) doğru sonuçlar verir.
9. (.....) Görelilik kuramı, GPS sistemlerinin çalışmasında önemli bir rol oynamaz.
10. (.....) Eylemsiz referans sistemi, ivmeli hareket eden bir sistemdir.
-
Aşağıda verilen kavramları tanımlarla eşleştirin:
a. Zaman Genişlemesi
b. Uzunluk Büzülmesi
c. Kütle-Enerji Eşdeğerliği
d. Eylemsiz Referans Sistemi
e. Müon
1. (.....) Bir parçacık türü olup, atmosferin üst katmanlarında oluşur ve göreli hızlarda hareket ederken ömrü uzar.
2. (.....) Bir nesnenin hareket ettiği yöndeki uzunluğunun, durgun haldeki uzunluğundan daha kısa görünmesi.
3. (.....) Sabit hızla hareket eden veya duran, ivmesiz bir gözlem çerçevesi.
4. (.....) Enerji ve kütlenin birbirine dönüşebilir olduğu ve E=mc² denklemi ile ifade edilen ilişki.
5. (.....) Hareketli bir gözlemci için zamanın, durgun bir gözlemciye göre daha yavaş geçmesi.
CEVAP ANAHTARI
- Metinde balıkların hareketini takip etmek, su altı volkanik faaliyetleri izlemek ve denizaltıların yerini belirlemek gibi kullanım alanları belirtilmiştir. Bunlara ek olarak: 1. Deniz memelilerinin (balinalar, yunuslar vb.) iletişimini incelemek. 2. Su altı inşaat ve sondaj çalışmalarının çevresel etkilerini değerlendirmek. 3. Okyanus akıntıları ve deniz dibi topografyası hakkında bilgi edinmek.
- *Radar olarak adlandırılır. Çalışma prensibi, radyo dalgaları veya mikrodalgaların bir cisme çarpıp geri dönmesiyle cismin konumu, hareket yönü ve hızı gibi bilgileri elde etmektir.*
- * Güneş pilleri, üzerine düşen ışık enerjisini fotoelektrik olay yoluyla elektrik enerjisine dönüştürür. Işık, yarı iletken malzemeden yapılmış güneş piline çarptığında, elektronlar serbest kalır ve bir elektrik akımı oluşturur. *
- Süper iletkenler, belirli bir kritik sıcaklığın altında elektrik akımına karşı sıfır direnç gösteren maddelerdir. Normal iletkenlerde ise her zaman bir direnç bulunur ve bu direnç enerji kaybına yol açar. Süper iletkenlerin teknolojideki kullanım alanlarına örnekler: MAGLEV trenleri, parçacık hızlandırıcılar ve manyetik rezonans (MR) cihazları.
- Evrendeki her madde ve enerji, uzay-zaman dokusunu büker. Bu bükülme, evrenin şeklini değiştirerek madde ve enerjinin kütle çekimi denilen etkiyi deneyimlemesine neden olur.
- Einstein, evreni üç uzay boyutu ve bir zaman boyutu olmak üzere dört boyutlu bir doku olarak tanımlamıştır. Metinde zaman boyutunda seyahat etmenin fizik kanunlarına göre mümkün olup olmadığına dair kesin bir cevap verilmemiştir, ancak fizik kanunlarının buna izin verip vermediği sorusu sorulmaktadır.
- Termal ışıma, bir maddenin sıcaklığına bağlı olarak farklı frekanslarda elektromanyetik dalgalar yaymasıdır. Bu ışıma, madde taneciklerinin titreşim hareketinin bir sonucudur. Görselde Güneş'in (Görsel I) yaptığı ışıma, soğuk algınlığı yaşayan bir çocuğun (Görsel II) yaydığı ışıma ve buz parçalarının (Görsel III) yaydığı ışıma termal ışıma örnekleridir. Siyah cisim ışıması ise, üzerine düşen tüm ışığı soğuran ve sadece sıcaklığına bağlı olarak ışıma yapan bir cisimden yayılan termal ışımadır. İdeal bir siyah cisim, üzerine düşen ışığı yansıtmaz.
- "Siyah cisim ışıması, üzerine düşen tüm elektromanyetik radyasyonu soğuran ve ideal bir şekilde yayan bir cismin yaydığı ışımadır. Klasik fizik, siyah cisim ışımasının frekansı arttıkça ışıma şiddetinin sonsuza gitmesi gerektiğini öngörürken, deneysel veriler belirli bir frekanstan sonra ışıma şiddetinin azaldığını göstermektedir. Bu uyumsuzluk "morötesi felaket" olarak adlandırılır. Morötesi felaket, klasik fiziğin siyah cisim ışımasını açıklamadaki yetersizliğini ifade eder. Yüksek frekanslardaki salınımların enerjisinin artarak morötesi bölgeyi geçmesi beklenirken sıfıra düşmesi, birçok fizikçinin çözmeye çalıştığı bir problem olmuştur."
- Eşik frekansı, bir metal yüzeyden elektron sökebilmek için gerekli olan minimum frekanstır. Eğer ışığın frekansı bu değerin altında ise, ışığın şiddeti ne kadar yüksek olursa olsun fotoelektrik olay gerçekleşmez. Farklı metallerin eşik frekansları farklılık gösterir çünkü her metalin elektronları yüzeyde tutan bağ enerjisi (iş fonksiyonu veya eşik enerjisi) farklıdır.
- Fotoelektrik olay, bir metal yüzeyine ışık (foton) düşürüldüğünde yüzeyden elektronların koparılmasıdır. Bu olayda, ışığın tanecik (foton) yapısı, enerjinin kuantize olması (foton enerjisi, Planck sabiti ve frekans ile belirlenir) ve metalin eşik enerjisi gibi temel kavramlar rol oynar.
- 1.D, 2.Y, 3.D, 4.Y, 5.D, 6.Y, 7.Y, 8.Y, 9.Y, 10.Y
- 1.e, 2.b, 3.d, 4.c, 5.a