11.Sınıf Tarih Sene Sonu Yazılı
-
Balta Limanı Antlaşması'nın Osmanlı ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerini açıklayınız.*
-
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin sanayileşme çabalarına rağmen istenilen başarıya ulaşamamasının nedenleri nelerdir?*
-
İşte metinden çıkarılmış 2 adet klasik türde soru, cevap, açıklama ve kazanım:
-
1783-1914 yılları arasında Osmanlı Devleti'ne yönelik göçlerin temel nedenleri nelerdir? Üç tane örnek veriniz.
-
XIX. yüzyıldaki salgın hastalıkların etkileri ve Osmanlı Devleti'nin bu duruma karşı aldığı önlemler hakkında bilgi veriniz.
-
Osmanlı Devleti'nde "kamuoyu" kavramının gelişimini ve önemini Tanzimat Dönemi bağlamında açıklayınız.
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına D, yanlış olanların başına Y koyunuz.
1. (.....) Osmanlı Devleti'nde, Düyun-ı Umumiye İdaresi'nin kurulmasıyla Osmanlı ekonomisinin önemli bir kısmı yabancıların denetimi altına girmiştir.
2. (.....) Tanzimat Fermanı, gayrimüslim girişimcilerin faaliyet alanlarının daralmasına neden olmuştur.
3. (.....) İttihatçılar, Milli İktisat Politikası ile Osmanlı ekonomisi üzerindeki Batı kapitalizminin etkilerini gidermeyi amaçlamışlardır.
4. (.....) Milli İktisat Politikası, II. Abdülhamid döneminde uygulamaya konmuştur.
5. (.....) Osmanlı Devleti'nde sanayi tesislerinin büyük çoğunluğu Anadolu şehirlerinde kurulmuştur.
6. (.....) Milli İktisat Politikası kapsamında, Müslüman Türkler girişimciliğe özendirilmiştir.
7. (.....) Kapitülasyonlar, Milli İktisat Politikası ile savaşlardan sonra tekrar yürürlüğe konulmuştur.
8. (.....) Osmanlı Devleti’nin Klasik Dönemi’nde nüfus artış hızı düşmüştür.
9. (.....) Osmanlı Devleti'nde nüfusun azalmasıyla birlikte Avrupa'nın nüfusu da azalmıştır.
10. (.....) İttihat ve Terakki, taşra örgütleri aracılığıyla kredi ve satış kooperatifleri kurarak hem üretici hem de Müslüman tüccarları organize etmiştir.
-
Aşağıda verilen eşleştirmeleri yapın:
a. Rönesans
b. Reform
c. Sanayi Devrimi
d. Fransız Devrimi
e. Aydınlanma Çağı
f. Coğrafi Keşifler
g. Merkantilizm
h. Sekülerleşme
ı. Kapitalizm
i. Emperyalizm
1. (.....) Akılcılık ve bilimin ön plana çıktığı dönem.
2. (.....) Avrupa'da din savaşlarına ve mezhep çatışmalarına yol açan hareket.
3. (.....) Avrupa'da bilim, sanat ve edebiyat alanında yeniden doğuş.
4. (.....) Yeni pazarlar ve hammadde kaynakları arayışıyla başlayan süreç.
5. (.....) Özel mülkiyetin ve serbest piyasanın ön plana çıktığı ekonomik sistem.
6. (.....) Devletin ekonomik gücünü altın ve gümüş biriktirerek artırmaya çalıştığı politika.
7. (.....) Siyasi ve sosyal yapıda köklü değişikliklere yol açan olay.
8. (.....) İnsanların dini inançlardan uzaklaşarak dünyevi konulara yönelmesi.
9. (.....) Fabrikalaşma ve üretimde büyük artışın yaşandığı dönem.
10. (.....) Sömürgecilik yoluyla yayılmacı politikalar izleme.
CEVAP ANAHTARI
- *Balta Limanı Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin sanayileşmiş Batı ülkeleriyle rekabetini zorlaştırmış, yerli üretimi olumsuz etkilemiş, dış ticaret dengesini bozmuş ve Osmanlı Devleti'ni dış borçlanmaya mecbur bırakmıştır. Antlaşma ile gümrük vergileri düşürülmüş, yabancı malların ülkeye girişi kolaylaşırken yerli tüccarlar vergi ödemeye devam etmiştir. Bu durum, Osmanlı pazarlarının yabancıların denetimine geçmesine ve Osmanlı esnafının faaliyetlerini durdurmasına neden olmuştur.*
- *Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılda sanayileşme hamleleri yapmış olsa da, bu çabalar istenilen başarıyı elde edememiştir. Bunun nedenleri arasında; Sanayi Devrimi'ni kaçırmış olması, Avrupa'daki teknolojik gelişmeleri takip etmekte yetersiz kalması, Balta Limanı Antlaşması gibi serbest ticaret antlaşmalarıyla yerli sanayinin rekabet edememesi, sermaye yetersizliği, kalifiye işgücü eksikliği ve ulaşım altyapısının yetersizliği sayılabilir.*
- XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin nüfusu artırmaya yönelik politikalar izlemesinin temel nedenleri şunlardır: * Avrupa devletlerinin nüfus artış hızının gerisinde kalınması ve bu durumun uluslararası rekabette güç kaybına yol açması. * Nüfusun ticaret, sanayi, tarım ve askerî güç açısından önemli bir kaynak olarak görülmesi. * Azalan nüfusun ekonomik ve askeri sorunlara yol açabileceği endişesi.
- 1783-1914 yılları arasında Osmanlı Devleti'ne yönelik göçlerin temel nedenleri şunlardır: * Rusya'nın Kırım ve Kafkasya'da uyguladığı baskı ve katliamlar. * Balkanlardaki ulus devletlerin kurulması sürecinde yaşanan savaşlar ve Müslümanlara yönelik baskılar. * Balkanlardaki Hristiyan nüfusun çoğunluğu sağlamak amacıyla Türk topluluklarını o bölgelerden uzaklaştırma politikaları.
- * XIX. yüzyılda salgın hastalıklar Osmanlı Devleti'ni derinden etkilemiştir. Bu salgınlara karşı Osmanlı Devleti karantina uygulamaları, kordon uygulamaları, tahaffuzhaneler (sağlık kuruluşları) ve tephirhaneler (mikroplu eşyaları temizleme yerleri) gibi önlemler almıştır.
- * Osmanlı Devleti'nde "kamuoyu" kavramı Tanzimat Dönemi'nde önem kazanmıştır. Bu dönemde hürriyet, meşrutiyet ve demokrasi gibi fikirler kamuoyuna sunulmuştur. Gazetecilik anlayışının değişmesiyle gazeteler kamuoyu oluşturmada etkili bir araç haline gelmiş ve okuryazar sayısında artış yaşanmıştır.
- 1. D 2. Y 3. D 4. Y 5. Y 6. D 7. Y 8. Y 9. Y 10. D
- 1.e, 2.b, 3.a, 4.f, 5.ı, 6.g, 7.d, 8.h, 9.c, 10.i