CEVAP ANAHTARI

1. Comte'un pozitivizm anlayışı, teolojik ve metafizik aşamaları aşmış, bilimsel bilginin tek geçerli bilgi kaynağı olduğunu savunan bir felsefi yaklaşımdır. Pozitivizm, olgusal olanın gerçek olduğunu ve deney yoluyla elde edilen bilginin değerli olduğunu savunur. 20. yüzyıl felsefesinde pozitivizm, özellikle mantıkçı pozitivizm akımının temelini oluşturmuş ve bilimsel yöntemlerin felsefeye uygulanmasında önemli bir rol oynamıştır.
2. Marx, Hegel'in idealist diyalektiğini eleştirerek, onu "baş aşağı" olarak nitelendirmiş ve diyalektiği maddi temellere oturtmuştur. Hegel'in düşüncesinde idealar önemliyken; Marx'ın düşüncesinde maddi koşullar önemlidir. Marx, Hegel'in tarihsel idealizmini, ekonomik temellere dayalı tarihsel materyalizme dönüştürmüştür. Bu eleştiriler, 20. yüzyıl felsefesinde Marksizm'in ve eleştirel teorinin gelişmesine katkıda bulunmuş, toplumsal eşitsizliklerin ve ekonomik sistemlerin felsefi analizine odaklanılmasını sağlamıştır.
3. *Dilthey, doğa bilimlerini dışsal, tinsel bilimleri ise insana ait yani içsel bilgiler olarak ayırır. Tinsel bilimlerin başında tarih gelir. Dilthey'a göre, tarihsel bir dönemi veya olayı anlayabilmek için o dönemin tinsel yapısının dile yüklediği anlamlara bakılması gerekir.*
4. *"Varoluş, özden önce gelir" yargısı, insanın önceden belirlenmiş bir özle dünyaya gelmediğini, seçimleri ve eylemleriyle kendi özünü ve kişiliğini oluşturduğunu ifade eder.*
5. Hasan Ali Yücel'in felsefi görüşlerinde hürriyet, eğitim ve hümanizm kavramları öne çıkar. Yücel, hürriyeti insan ve toplum için bir ideal olarak görür ve hürriyetin ancak insanın kendi kendine düşünebilmesiyle gerçekleşeceğini belirtir. Eğitimin hürriyetin yayılmasındaki önemine dikkat çeker. Hümanist bir görüşle insanlar arasındaki eşitsizliğin kaldırılmasını ve halkın eğitimini temele alan bir anlayışın geliştirilmesini savunur.
6. Takiyettin Mengüşoğlu, insanı ontolojik temelde antropolojik bir varlık olarak tanımlar. İnsanı açıklarken tek bir özelliğinden yola çıkmanın hatalı olacağını, insanın tüm yapısı ve eylemleriyle ele alınması gerektiğini vurgular. Mengüşoğlu'nun ahlak anlayışının temelini insanın değer üreten bir varlık olması ve bu değerlerin göz ardı edilmemesi oluşturur. Ona göre insan, kendini ve başkasını tanımalıdır çünkü ahlaki bir varlık olabilmesinin koşulu buna bağlıdır. İnsan kendi eylemlerinden sorumludur ve kişi olması bu sorumluluğu taşımasındandır.
7. * Bergson'a göre "süre", bilincin kesintisiz akışıdır. Bu akış, mekanik zamanın aksine, bölümlere ayrılamaz ve sürekli bir değişim halindedir. Bergson, bilginin kaynağının sezgi olduğunu savunur. İçsel yaşantımıza, yani süreye yönelerek "ben"i doğrudan kavrayabiliriz. Zihnin dış dünyadan aldığı izlenimler, benliğimize dair gerçek bilgi vermez.
8. * Sartre'a göre "varoluş özden önce gelir" ilkesi, insanın önce var olduğunu, sonra kendi seçimleriyle özünü oluşturduğunu ifade eder. Yani insan, dünyaya atılmış ve kendi yaşamını şekillendirmekle yükümlüdür. Bu durum, insanı kendi varlığından ve tüm insanlıktan sorumlu kılar. Her seçimimiz, sadece bizi değil, tüm insanlığı etkileyen bir değer yaratır.
9. Voltaire, Montesquieu ve Rousseau gibi Fransız filozoflar öne çıkar. Voltaire'in felsefi romanları, Montesquieu'nün "Kanunların Ruhu" adlı eseri ve Rousseau'nun "Toplum Sözleşmesi" adlı eseri bu döneme damgasını vurmuştur. Ayrıca Diderot ve d'Alembert'in birlikte hazırladıkları "Ansiklopedi" de önemli bir örnektir.
10. Voltaire, Candide eserinde Leibniz'in "içinde bulunduğumuz dünyanın olası dünyaların en iyisi olduğu" şeklindeki iyimserlik anlayışını eleştirir. Voltaire, eserde yaşanan felaketler, adaletsizlikler ve acılar aracılığıyla bu iyimserliğin gerçeklikle bağdaşmadığını gösterir.
11. 1. Y 2. D 3. D 4. D 5. D 6. Y 7. Y 8. D 9. D 10. D
12. 1.c, 2.d, 3.b, 4.a, 5.e