CEVAP ANAHTARI

1. *Pozitivizm'in temel iddiaları şunlardır: 1. İnanç, insanlığın ilkel dönemlerine ait bir olgudur. 2. İnsan, sadece görülebilir olguların bilgisini elde edebilir. 3. İnsanlığın bilim dışında din ve metafiziğe artık ihtiyacı kalmamıştır.*
2. * Sekülerizm, başlangıçta inançtan kaynaklanan düşüncelerin dışlanması anlamına gelirken, zamanla dinin etkisini sınırlamak ve dini günlük hayattan uzaklaştırmak anlamlarını kazanmıştır. Sekülerleşmenin sebepleri: 1. Aydınlanma hareketleri ve bilimsel gelişmelerle dinin sorgulanması. 2. Kiliselerin tarihsel süreçte bazı olumsuz uygulamaları. 3. Bireysel özgürlüklerin ön plana çıkması. Sekülerleşmenin sonuçları: 1. Dinin toplumsal ve siyasi hayattaki etkisinin azalması. 2. Bireyselleşmenin artması ve ahlaki değerlerin dönüşümü. 3. Devlet yönetiminde dinî referansların yerine akıl ve bilimin ön plana çıkması.
3. Nihilizm, her şeyi anlamsız ve değersiz kabul eden bir felsefi yaklaşımdır. İslam ise insanın bir yaratılış amacı olduğunu, Allah'a kulluk etmek ve ahlaki değerlere sahip olmak gerektiğini belirtir. Bu nedenle, anlamsızlığı savunan nihilizm ile anlamlı bir varoluşu öngören İslam inancı temelden zıttır. Ayrıca, İslam'da ahiret inancı ve hesap günü gibi kavramlar varken, nihilizm tüm değerleri reddettiği için bu kavramlarla da bağdaşmaz.
4. * Mahrumiyet, kişinin yeni dinî hareketlere yönelmesinde önemli bir faktördür. Bireyde mahrumiyet duygusunu oluşturan unsurlar şunlardır: 1. Psikolojik problemler: Kişinin hayata bağlanma gayesinin kalmaması, anlamsızlık problemi yaşaması, güven duyabileceği insanların olmaması gibi durumlar. 2. Bedensel kusurlar: Hastalık veya fiziksel engellilik gibi durumlar, kişinin neden bu durumla karşılaştığı sorusunu sormasına ve destek arayışına girmesine neden olabilir. 3. Geçmiş yaşantılardan kaynaklanan dışlanma: Zararlı alışkanlıklar veya geçmişteki hataları nedeniyle çevresi tarafından dışlanan kişiler, yeni dinî hareketlerde kabul görmeyi ve yeni bir kimlik kazanmayı umabilir. *
5. Teizm, kelime olarak "Tanrıcılık" anlamına gelir ve felsefi bir kavram olarak âlemi yaratan, varlığı mutlak olan bir Tanrı'nın varlığına inanmayı savunan düşüncedir. * Teizm, tek tanrı inancını savunur. * Teizme göre Tanrı'nın özü tam olarak bilinemez, ancak varlığı bilinebilir ve ispatlanabilir. * Teizm, Tanrı'nın varlığını ontolojik, kozmolojik, teleolojik ve ahlak delilleri ile kanıtlamaya çalışır.
6. Kur'an-ı Kerim, çok tanrıcılığı (politeizm) şirk olarak kabul eder ve şiddetle karşı çıkar. Şirk, Allah'a (c.c.) ortak koşmak anlamına gelir ve İslam'a göre en büyük günahtır. Örnek Ayet: "Allah, kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamaz..." (Nisâ suresi, 48. ayet.)
7. * Sekülerizm, başlangıçta inançtan kaynaklanan düşüncelerin dışlanması anlamına gelirken, zamanla dinin etkisini sınırlamak ve dini günlük hayattan uzaklaştırmak anlamlarını kazanmıştır. Sekülerleşmenin sebepleri: 1. Aydınlanma hareketleri ve bilimsel gelişmelerle dinin sorgulanması. 2. Kiliselerin tarihsel süreçte bazı olumsuz uygulamaları. 3. Bireysel özgürlüklerin ön plana çıkması. Sekülerleşmenin sonuçları: 1. Dinin toplumsal ve siyasi hayattaki etkisinin azalması. 2. Bireyselleşmenin artması ve ahlaki değerlerin dönüşümü. 3. Devlet yönetiminde dinî referansların yerine akıl ve bilimin ön plana çıkması.
8. * Agnostisizm, Tanrı'nın var olup olmadığı veya evrenin sırlarının insan aklı tarafından bilinemeyeceğini savunan felsefi bir görüştür. Bilinemezcilik olarak da adlandırılır. İslam inancıyla çelişen yönleri: 1. İslam, Allah'ın varlığına ve birliğine dair kesin bir inancı (imanı) şart koşar. Agnostisizm ise bu konuda kesin bir bilgiye ulaşılamayacağını savunur. 2. İslam, insanın aklıyla Allah'ın varlığını ve birliğini kavrayabileceğini belirtir. Agnostisizm ise aklın bu konuda yetersiz olduğunu iddia eder. 3. İslam, ahiret inancını ve ahlaki sorumlulukları vurgular. Agnostisizm ise bilinemezcilik yaklaşımı nedeniyle bu konularda kesin bir yargıya varılamayacağını savunur.
9. * Mahrumiyet, kişinin yeni dinî hareketlere yönelmesinde önemli bir faktördür. Bireyde mahrumiyet duygusunu oluşturan unsurlar şunlardır: 1. Psikolojik problemler: Kişinin hayata bağlanma gayesinin kalmaması, anlamsızlık problemi yaşaması, güven duyabileceği insanların olmaması gibi durumlar. 2. Bedensel kusurlar: Hastalık veya fiziksel engellilik gibi durumlar, kişinin neden bu durumla karşılaştığı sorusunu sormasına ve destek arayışına girmesine neden olabilir. 3. Geçmiş yaşantılardan kaynaklanan dışlanma: Zararlı alışkanlıklar veya geçmişteki hataları nedeniyle çevresi tarafından dışlanan kişiler, yeni dinî hareketlerde kabul görmeyi ve yeni bir kimlik kazanmayı umabilir. *
10. * New Age hareketi, 1980'lerde popüler hale gelen, benzer inanç, yönelim ve uygulamaları olan doğaüstü güçlere inanma hareketidir. Temel özellikleri şunlardır: * Geleneksel kültüre karşı dinî nitelik içeren bir karşı kültür hareketi olması * İnsanlığın yeni bir bilinç dönemine girdiği ve köklü bir manevi değişim yaşadığı iddiası * Manevi uyanış, doğanın bütünlüğüne inanma, kozmik bilinçlilik ve keşif gibi kavramlara önem verme New Age gruplarının en çok ilgilendikleri konular şunlardır: * Yeni bir bilim * Ekoloji * Psikoloji * Maneviyat * Alternatif tıp
11. Deizm, akla dayalı bir tabii din anlayışı çerçevesinde peygamberlik kurumunu kabul etmeyen düşüncedir. Deizme göre Tanrı vardır ve âlemin yaratıcısıdır. Ancak Tanrı âlemi yarattıktan sonra ona müdahale etmez. Çünkü insanı akıllı bir varlık olarak yaratmıştır ve insan aklı sayesinde doğruyu yanlıştan ayırt edebilir. Deizmin temel prensipleri şunlardır: * Tanrı'nın varlığına inanmak. * Tanrı'nın evreni yarattıktan sonra ona müdahale etmediğine inanmak. * Aklın, ahlaki doğruları ve Tanrı'yı keşfetmek için yeterli olduğuna inanmak. * Peygamberlik ve vahiy kurumlarını reddetmek.
12. Materyalizm, var olan her şeyin maddeden ibaret olduğunu, fizik ötesi bir alanın bulunmadığını, her şeyin sadece maddi sebeplerle açıklanabileceğini, tabiatüstü bir gücün mevcut olmadığını ileri süren bir felsefi yaklaşımdır. Materyalizmin temel iddiaları şunlardır: * Var olan tek gerçeklik maddedir. * Bilinç, duygu ve düşünce gibi unsurlar maddeden kaynaklanır. * Metafizik ve dini inançlar birer yanılgıdan ibarettir. İslam'a göre ise materyalizm kabul edilemez bir yaklaşımdır. Çünkü İslam, Allah'ın yaratıcılığı, ilmi, hikmeti ve lütfuyla âleme her an müdahale ettiğine inanır. Allah, her şeyi bir defada yaratıp kendi haline bırakmamıştır. O, sürekli ve her an yaratma halindedir. Ayrıca vahiy yoluyla insanlara mesaj göndermiştir.
13. Ateizm, Tanrı'nın var olmadığını veya varlığının bilinemeyeceğini savunan bir inanç biçimidir. Temel iddiaları şunlardır: * Tanrı yoktur. * Evren ve canlılar tesadüfen oluşmuştur, yaratılmamıştır. * Her şeyi yapan ve geliştiren tabiattır. * İnsanın ruhu yoktur. Dinlere karşı tutumu ise tamamen karşı olmaktır. Ateistler, dini insani değerlerin önünde bir engel ve insanı uyuşturan bir afyon olarak görürler. Bu nedenle dinin tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini savunurlar.
14. Nihilizm, "hiççilik" veya "yokçuluk" anlamına gelen felsefi bir akımdır. Mevcut değerlere, inançlara ve siyasi düzene karşı çıkarak varlığın hiçbir gerçekliğinin bulunmadığını savunur. Temel özellikleri şunlardır: * Mevcut güçleri ve değerleri inkâr eder. * Dinî, ahlaki inanç ve değerler ile iradenin özgürlüğünü yok sayar. * Düzene ve düzeni ayakta tutan tüm olgulara karşı çıkar. * Hiçbir otoriteye ve güce boyun eğmez. Ateizm ile ilişkisi ise felsefe temelinde benzerlik göstermesidir. Her ikisi de Allah'ı, inançları, değerleri ve ahlakı reddederler. Ancak ateizm sadece Tanrı inancını reddederken, nihilizm hiçbir şeyin varlığına inanmamaktadır.
15. Moonculuk, Uzak Doğu kökenli olup Hristiyan ögeleri taşıyan bir dini akımdır. Resmi ismi "Birleşik Kilise"dir. Kurucusu Kuzey Kore doğumlu Sun Myung Moon'dur. Moon, Hz. İsa'nın (a.s.) kendisine görünerek "Tanrı'nın krallığını" kurmasını teklif ettiğini iddia etmiştir. Öğretisi "İlahi İlke" adıyla bilinir.
16. Mormonculuk'ta dikkat çeken uygulamalar şunlardır: 1. Çay, kahve, kola, alkol ve sigara tüketiminin yasak olması. 2. Hayatta en az bir kez misyon görevi üstlenilmesi ve bu görevin genellikle iki yıl sürmesi. 3. Hz. İsa'nın yeniden Amerika'ya döneceğine ve Yeni Kudüs şehrinin Amerika'da kurulacağına inanılması.
17. 1. Y 2. D 3. D 4. Y 5. Y 6. D 7. Y 8. Y 9. Y 10. D
18. 1. Y 2. D 3. D 4. D 5. Y 6. D 7. D 8. Y 9. Y 10. D
19. 1.b, 2.a, 3.c, 4.d, 5.e