10.Sınıf Osmanlı Türkçesi 2.Dönem Başı Sınav
-
"Emine'nin Şehadeti" metnindeki قصبه'nin (Kasaba) İstiklal Harbi günlerinde yaşadığı olayları kısaca açıklayınız.
-
"Emine'nin Şehadeti" , şahitlerin Emine'nin ölümünü nasıl aktardıklarını ve bu durumun قصبه halkı üzerindeki etkisini açıklayınız.
-
"İlk Namaz" metninde, annenin çocuğuna namazı öğretme çabasını nasıl değerlendirirsiniz? Üç tane örnek veriniz.
-
"İlk Namaz" metninde geçen "O dua ediyor ve dudakları hareket ettikçe baş örtüsü de ihtizaz eder gibi oluyordu." cümlesi ne anlatmaktadır? Açıklayınız.
-
Hilye-i şerifte Hz. Muhammed'in (sav) fiziksel özelliklerinden bahsedilirken hangi uzuvlarının güzelliği ve orantılılığına vurgu yapılmıştır? Üç tanesini örnek veriniz.
-
"Sanat" adlı şiirde şair, Anadolu'yu neye benzetmektedir? Açıklayınız.
-
Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "İkdam Gazetesi"ndeki yazısında Ramazan ayının sonunda hissedilen "elveda" hüznünün nedenlerini açıklayınız.
-
Fatiha suresinin tefsirinde, "hamd" kavramının önemi nedir? Açıklayınız.
-
Osmanlı Türkçesinde eklerin yazımı günümüz Türkçesinden farklılıklar gösterir. Bu farklılıklara örnekler vererek açıklayınız.
-
"گوزل" kelimesini hem "güzel" hem de "gözel" şeklinde okumak mümkün müdür? Neden? Açıklayınız.
-
Osmanlı Türkçesi'ndeki Arapça ve Farsça tamlamaların yapısı hakkında bilgi veriniz.
-
Osmanlı Türkçesinde "he" okutucusu nedir? Açıklayınız.
-
"He" okutucusu nedir? Osmanlı Türkçesi'ndeki kullanım alanlarını ve kurallarını açıklayınız.
-
"Vav" okutucusu hangi sesleri okutur? Kelime başlarında bu sesler nasıl gösterilir? Örnekler veriniz.
-
Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına D yanlış olanların başına Y koyunuz.
1. (.....) "Hilye-i Şerif", Peygamber Efendimiz'in fiziksel ve ahlaki özelliklerini anlatan metinlerdir.
2. (.....) Divan edebiyatında "sehl-i mümteni", söylemesi kolay gibi görünen ancak benzerini yazmanın zor olduğu anlatım şeklidir.
3. (.....) "Sanat" şiirinde, Anadolu'nun yazılı destanlardan daha değerli olduğu vurgulanmaktadır.
4. (.....) "Gazel" nazım biçiminde ilk beyte "matla", son beyte "makta" denir.
5. (.....) Tevfik Fikret, Servet-i Fünun döneminin bağımsız şairlerindendir.
6. (.....) "Mesnevi", beyit sayısı sınırlı olan bir nazım biçimidir.
7. (.....) Halk edebiyatında "mani", genellikle yedi dizelik bir nazım biçimidir.
8. (.....) Milli Edebiyat akımı, Osmanlıcayı sadeleştirmeyi amaçlamıştır.
9. (.....) "Rubai", kendine özgü aruz kalıplarıyla yazılan dörtlüklerdir.
10. (.....) "Mübalağa" sanatı, bir şeyi olduğundan daha küçük gösterme sanatıdır.
-
Aşağıda verilen harfleri okunuşlarıyla eşleştirin:
a. ا
b. ه
c. و
d. ی
e. ب
f. ت
g. ث
h. ج
ı. ح
i. خ
1. (...) Be
2. (...) He
3. (...) Elif
4. (...) Ye
5. (...) Cim
6. (...) Hı
7. (...) Vav
8. (...) Ha
9. (...) Te
10. (...) Se
CEVAP ANAHTARI
- قصبه (Kasaba), İstiklal Harbi günlerinde Yunan zulmüne uğramış, yakılmış ve yıkılmıştır.
- Şahitler, Emine'nin ölümünü bir efsane gibi, hem ağlatan hem de kalpleri ısıtan bir şekilde aktarmaktadır. Bu durum, Kasaba halkı üzerinde derin bir üzüntüye ve aynı zamanda vatan sevgisi ve dayanışma duygusuna yol açmıştır.
- Annenin çocuğuna namazı öğretme çabası büyük bir özen ve sevgiyle doludur. 1. Namazın her adımını sabırla anlatır ve gösterir. 2. Çocuğunun hatalarını nazikçe düzeltir ve doğru uygulamayı öğretir. 3. Namazın manevi anlamını kavratmaya çalışır ve dua etmeyi teşvik eder.
- Bu cümle, annenin duaya kendini tamamen verdiğini ve duanın onun için ne kadar önemli olduğunu anlatmaktadır. Başörtüsünün hafifçe titremesi, annenin içtenliğini ve duanın manevi atmosferini yansıtan bir detaydır.
- * Alnı, göğsü ve iki omuzunun arası, uzun ve müzeyyen boynu, uzun parmakları.
- * Şair, Anadolu'yu yazılmamış bir destana benzetmektedir.
- Yazar, çocukluğundan beri Ramazan sonlarında hissettiği hüznün nedenini, geçen ömrün muhasebesini yapması, dünyaya ve ahirete yönelik yeterli şeyler yapıp yapmadığı sorusu, hatalar ve boş işlerle geçen zamanın farkına varması olarak açıklamaktadır.
- Hamd, bir nimete şükretmek, o nimetin kıymetini bilmek demektir. Bir şeyin kıymeti bilinirse, o şeyin korunmasına ve artmasına çalışılır.
- * Osmanlı Türkçesinde ekler genellikle kelimeye bitişik yazılır, ancak bazı durumlarda günümüz Türkçesinden farklılıklar görülür. Örneğin: * İyelik ekleri: گوزم (gözüm), باباڭ (baban) * Çekim ekleri: آتلر (atlar), يازدڭ (yazdın) * Yapım ekleri: قوشجی (kuşçu)
- * "گوزل" kelimesi hem "güzel" hem de "gözel" şeklinde okunabilir. Bunun nedeni, Osmanlı Türkçesinde "gef" (گ) harfinin hem "g" hem de "ğ" seslerini karşılayabilmesidir. Kelimenin doğru okunuşu bağlama ve yöresel telaffuza göre değişebilir.
- * Osmanlı Türkçesi'ndeki Arapça ve Farsça tamlamalarda genellikle önce tamlanan, sonra tamlayan öge gelir. Günümüz Türkçesine aktarılırken ise bu sıralama tersine çevrilir.
- "He" okutucusu, kendinden önceki harfi genellikle "e" veya "a" sesiyle okutan bir harftir. İsim ve isim eklerinin sonuna gelen "a" sesleri de "he" okutucusu ile gösterilir.
- "He" okutucusu, Osmanlı Türkçesi'nde kendinden önceki harfi "e" veya "a" sesiyle okutan bir harftir. Kelime sonlarında isim ve isim eklerinde sıklıkla kullanılır. İlk hecede kullanılmaz ve genellikle hece kapalı ise terk edilir, açık ise kullanılır. Kendinden sonraki harfe birleşmez.
- "Vav" okutucusu "o, ö, u, ü" seslerini okutur. Kelime başlarındaki "o, ö, u, ü" sesleri elif ve vav harfleriyle (او) gösterilir. "Ö, Ü" seslerini "O, U" seslerinden ayırmak için elif harfinin üzerine hemze (أو) konulabilir. Örnekler: او (o), اویون (oyun), اونوت (unut), اورتوك (örtük), اوزوم (üzüm), أوتو (ot), أوست (üst), ئولوم (ölüm).
- 1. D 2. D 3. D 4. D 5. Y 6. Y 7. Y 8. D 9. D 10. Y
- 1.e, 2.b, 3.a, 4.d, 5.h, 6.i, 7.c, 8.ı, 9.f, 10.g